Aż 66 koni zapisano na pierwszą tej rangi i skali, a przy tym szeroko reklamowaną aukcję słynnej saudyjskiej stadniny Al Khalediah, która odbędzie się 15 stycznia 2008 r. w Rijadzie, stolicy Królestwa Arabii Saudyjskiej.

Aukcja na długo przed „godziną zero” rozpaliła emocje na Bliskim Wschodzie. W kilku istotnych punktach będzie się ona różnić od znanej i wzorcowej w Europie i na świecie Pride of Poland (a wcześniej Polish Prestige). Przede wszystkim w Rijadzie nie będzie podziału na konie pierwszej i drugiej jakości, co jest chyba pewnym błędem, bo nie ma takiej stadniny i takiej hodowli na świecie, gdzie nie byłoby grupy słabszych osobników. Zróżnicowanie wydaje się konieczne, by zachować najwyższe standardy i rangę imprezy. W Polsce konie arabskie nieco gorszej klasy oferowane są na przetargach stadninowych, a podczas samej aukcji są zapisywane na tzw. Silent Sale, gdzie ceny są wyraźnie niższe.

Innym wyróżnikiem aukcji saudyjskiej jest to, iż jeśli w Janowie Podlaskim licytowane są głównie klacze, a ogiery są dodatkiem, to na Al Khalediah Horse Auction będzie dokładnie odwrotnie. Ogierki i ogiery stanowią znakomitą większość oferowanych do sprzedaży koni, a klaczki i klacze są tylko swoistym dodatkiem.

Gdy przeglądamy listę katalogową wystawionych koni, zwraca uwagę fakt, że w ich charakterystykach przeważa dopisek:” Endurance/Racing”. Tylko w nielicznych przypadkach znajdujemy opis: „Show Horse”. Należy zauważyć również, że w katalogu znalazły się niestety pewne błędy w opisach oraz puste pola w tabelkach rodowodowych.

Wśród ojców koni zapisanych na listę aukcyjną przeważają takie reproduktory, jak:

1. AJA SANGALI (FS Bengali – Bey Santeyna); uznany reproduktor na bliskowschodniej scenie hodowlanej; syn zakupionego niedawno do Polski (SK Kielnarowa) og. FS Bengali (po Kubinec); ród męski Bairactara or.ar.

2. DAKHARO (Dakar El Jamaal – FOF Kharolina); multiczempion pokazowy, aktualny Czempion Świata z Paryża; ród męski Saklawi I or.ar.

3. THEE RICOCHET (Thee Desperado – Shahadaa); inbredowany na The Minstril (syna Ruminaja Ali); cenny reproduktor; ród męski Saklawi I or.ar.

3. SINUS (Salaa el Dine – Senaja/Madkour I), użyty w Polsce (w Kurozwękach i Michałowie) w latach 1994–1995; z rodu Saklawi I or.ar.

4. OM EL ABADAN (Camargue po White Lihting po Burkan – Bint Estopa); urodziwy ogier ze wspaniałym pochodzeniem, z rodu męskiego Ibrahima or.ar.

5. OSO EMINENGO (Monogramm – Extra po Gwizd od Eminencja/Algomej); w 3/4 polskiego pochodzenia, kolejny syn Monogramma o czysto polskiej stronie żeńskiej; ród Kuhailana Haifi or.ar.

6. BISTRO po Metat (szwedzkiej hodowli synu Etata) od Ballerina po Grojor (Exelsjor –Grobla/El Trypoli); przynajmniej w połowie polskiego pochodzenia; z rodu męskiego Kuhailana Haifi or.ar.

7. MUTAIR HP (Ansata Sinan – Mesoudah); półbrat „po mieczu” takich postaci, jak Khidar czy Escape Ibn Navarrone; z rodu Saklawi I or.ar.

8. SHAMAAL (Maysooun – Sarameena); ród Saklawi I or.ar.

9. GALBA (Plakat – Gza Gza/Negatraz); użyty w Polsce (Michałów); z rodu Saklawi I or.ar.

10. TALADDIN po DWD Tabasco; kary ogier w sporym procencie polskiego pochodzenia; z rodu Kuhailana Haifi or.ar.

Na podstawie analizy katalogu proponowanych do sprzedaży koni można pokusić się o ocenę, że o ile Aja Sangali potwierdza swą klasę reproduktorską i o ile niedaleko za nim plasuje się Thee Ricochet, a pojedynczymi sztukami wyróżniły się np. Shamaal, Bistro, OSO Eminengo, czy Galba, to już Dakharo (jak również w pewnej mierze Om El Abadan) dały mniej wyróżniające się źrebaki.

W stawce sprzedażnej znaleźliśmy dziesięć osobników, które (na podstawie fotografii katalogowej i pochodzenia) uważamy za najbardziej godne uwagi. Tak np. obiecującym jest gn. SHAKLAN AL KHALIDIAH 2006 (Lot 1), następnie s. IBN JOUHART AL KHALIDIAH 2005 (Lot 4), s. TAY AL KHALIDIAH 2005 (Lot 9) – wszystkie po Aja Sangali; a także kszt. z płową grzywą, efektowny JALAB AL KHALIDIAH po Thee Ricochet (Lot 10). Dość ekscytującym ogierkiem, a przy tym także synem Aja Sangali jest gn. SARH AL KHALIDIAH (Lot 11) od janowskiej hodowli SABY (Etat – Saszetka/Engano). Z kolei niezłym synem michałowskiej hodowli KRYNOLINY (Egon – Kwesta/Pesennik) jest kszt. KALAHARI po OSO Eminengo (Lot 12). Innym akcentem polskim jest też obecność na liście s. HS MARENGO (Lot 34), syna Galby i białeckiej MAESTY (Partner –Maskotka/Bandos). Z pozostałych, typem i urodą zwracają jeszcze uwagę: c.gn. AL MUNTASIR 2002 po Galba (Lot 13), kszt. klacz BASMAT AL KHALIDIAH po Bistro (Lot 22), gniada BAKHTARI AL KHALIDIAH po Thee Ricochet (Lot 23), kasztanowata SMOLLAT AL KHALIDIAH po Shamaal (Lot 24), kary i efektowny BS BLACK GOLD po Taladdin (Lot 30), jak również wspomniany wyżej (przy reproduktorach) s. BISTRO 1992, z linii Pepiego i Etata, który był czołowym w Al Khalediah Stud.

Moim zdaniem, wskazane byłoby poszerzenie spektrum wystawców i uczynienie z tej imprezy elitarnej aukcji starannie wyselekcjonowanego materiału zarodowego z całego Bliskiego i Środkowego Wschodu. Mogłoby to nastąpić poprzez włączenie do niej jeszcze kilku innych stadnin saudyjskich lub z tego regionu. To z pewnością przyczyniłoby się do podniesienia rangi i atrakcyjności imprezy, która mogłaby stać się wiodącą nie tylko w tej części świata.

Katalog aukcyjny znajduje się pod tym linkiem.

Na 16 grudnia został wyznaczony ostatni w tym roku przetarg w SO Białka. Należy zaznaczyć, iż jest to dobrze wybrany termin, gdyż odbędzie się on dzień po stajennych licytacjach w Michałowie i Janowie Podlaskim (15 XII), tak więc spora część klientów tamtych przetargów będzie mogła wziąć udział w białeckiej imprezie.

Oferta przetargowa hodowli białeckiej jest tym razem wyjątkowo liczna (w sumie 29 koni oo) i dość interesująca, z kilkoma okazami godnymi polecenia. W gronie 6 klaczy na szczególną uwagę zasługuje z pewnością s. AISZA 1996 od Albertina/Ernal, jedna z ledwie dwóch tutejszych (obok Eklery) córek Ecaho, którego rekomendują takie postacie naszej hodowli, jak: Emanda, Eberia, Pralina, Palmeta, Olita czy Alhambra. Aisza, która sprawdza się pozytywnie w roli klaczy hodowlanej (jest dotąd matką 4 źrebaków, w tym AILII 2004 po Ekstern, która prawdopodobnie zastąpi ją w stadzie i wystawionej na tym samym przetargu AXY 2006 po Eldon), wywodzi się z cennej i charakterystycznej dla Białki (bo tu stworzonej) sublinii żeńskiej wielce zasłużonej siwej ALBANII.

Dla przypomnienia: córka Gwarnego (i Aleksji/Czort) była nie tylko jedną z fundatorek arabskiego stada klaczy w SO Białka, ale też wybitnie zasłużyła się w tej stadninie, dając cenne córki: 1.j.gn. ARABELLA/Fason, wyśmienita matka ABBY/Pesal, ARY/Batyskaf, ARABII (vide AL-BORAK/Harbin) i ARIKI /Borysław, a przede wszystkim oaksistki ARYJKI/Arbil; 2. s. ALBERTINA/Ernal, matka ALBINY/Pers, ALBII/Pers (matki ALTISA 2006 po WH Justice), ALTINY/Batyskaf oraz AISZY właśnie; 3. oaksistka (s.) AL ADHA/Palas, matka AL ADY/Wermut. Po przejściu w prywatne ręce Albania zapisała się takimi córkami, jak: dzielna i urodziwa s. ABISYNIA, gn. ALBARA/Borysław oraz s. ADAMANA/Batyskaf. Jak widać, jest to dość liczna i bogata w osobowości, a przy tym bardzo uniwersalna sublinia w obrębie rodziny żeńskiej Scherife or.ar.

Wiele klaczy z tej gałęzi zaznaczyło się wybitnie na torze, jak sama Albania 3/16 (4-3-1)/1.49/, Arabella 2/6 (3-1-0)/2.07/, Albertina 3/16 (6-3-2)/1.97/, Abisynia 2/8 (6-2-0)/2.20/, nie mówiąc już o oaksistkach: Al Adha 2/12 (5-1-3)/4.50/ i Aryjce 2/16 (6-2-2)/7.60/. Bardzo dobrze na torze i nie tylko spisali się też synowie Albani – ALAHAR 1984 po Haracz 4/33 (7-2-5)/2.20/, Mistrz Polski w Rajdach Długodystansowych oraz ALBAŃCZYK 1986 po Ernal, który był prawdziwym weteranem toru: 4/51 (5-14-9)/1.67/.

Oprócz swych walorów w dziedzinie wyczynowej, linia ta legitymuje się także znaczącymi wartościami w zakresie przekazywania typu, urody i bukietu arabskiego, o czym przekonały nas choćby Albertina, Albina, Al Adha, Al Ada, Abisynia, Arabia, Abba i Aryjka, a o ostatnio bardzo spektakularnie wspomniany wyżej ALTIS 2006 (syn dość skromnej w typie, ale cennej Albii) – Młodzieżowy Wiceczempion Polski i Pucharu Narodów, Top Ten Czempionatu Świata; jeden z bardziej urodziwych i obiecujących ogierków, jakie przyszły na świat w polskiej hodowli w ostatnim półwieczu. Krótko mówiąc, tak żeńska, jak i męska część rodowodu Aiszy są jej mocnymi stronami. W tej chwili jest źrebna siwym janowskim PEGASUSEM 2003 po Gazalu od Pepeszy/Eukaliptus, co nie wróży źle jej przyszłemu potomkowi.

Mniej efektowną klaczą od Aiszy, ale z pewnością nie odbiegającą daleko od niej pod względem potencjalnej wartości hodowlanej jest gn. ESFARA 1998, córka Fawora i Ekosfery/Palas, a wnuczka siwej w hreczce (ślepej, ale przykuwającej charyzmą) ELEKTRY 1973 po Bandos, ostatniej użytkowanej w Polsce córki legendarnej ELLORY/Witraż. Ellora zaliczająca się do pierwszej piątki najcenniejszych i najbardziej zasłużonych polskich klaczy arabskich XX wieku, stała się protoplastką wielu wspaniałych koni, w tym ogierów: EL AZRAK, EL PASO, ELLORUS, derbista ELFUR (bezpośrednio) oraz ELEF, ELIMAR, EXTREME /BE/ i GAZAL AL SHAQAB /QA/, jak również nie mniej cennych córek: EDESSA, ELBA i ELIZA/Pietuszok, ELLONGA/Almifar, ELEWACJA/Celebes – pierwsza Narodowa Czempionka Polski z 1979 r. – i właśnie ELEKTRA/Bandos. Ta ostatnia, pod koniec swej kariery stadnej, dała w Kurozwękach s. EKOSFERĘ 1988 po Palas (matkę Esfary) i modelową ESTERIĘ 1992 po Gabaryt (matkę kilku dobrych córek w Białce, jak EUGESTA i ESTARA/Pesal, ESTRELIA/Pamir czy EUSKOMA/Ararat). Natomiast jeszcze w Janowie zdążyła zostawić ciekawą gn. ELSE 1986 po Gil (matkę dobrze rodzącej w prywatnej hodowli s. ELBY/Gabaryt, której to córka, s. ELSANA 2004 po derbiście Gafal, wyśmienicie radziła sobie ostatnio na torze). Esfara, jako córka Fawora (ojca wyjątkowych klaczy, jak Wipera i Fortissima, Albigowa i Albula, Pilica i Pilar, Esparceta, Eura, Sasza, Wiosna, Enigma, Nana, Notacja, Zgadula, Złota Rosa), a wnuczka Elektry, wywodząca się z bezcennej, choć dziś zepchniętej na margines linii Ellory (rodzina żeńska Wołoszka), ma spore szanse na wykazanie swej wartości hodowlanej, o ile trafi na odpowiednich partnerów. W tej chwili jest źrebna wspomnianym Pegasusem, który – odwrotnie niż u Aiszy – nie zalicza się, jak sądzę, do grona optymalnych kandydatów dla Esfary, ale nigdy nic nie wiadomo.

Z pozostałych czterech klaczy oferty białeckiej, jeszcze dwie są źrebne Pegasusem, który najwyraźniej był w ostatnim sezonie w Białce „dobry na wszystko”. Pierwszą z nich jest gn. ORIKA 2000 po Monar od Oriana/Europejczyk (typowa amurathka, jak na reprezentantkę rodu Bairactara or.ar. przystało; klacz z wybitnie uzdolnionej w kierunku wyścigowym linii ORLI/Pietuszok i jej córki ORGII/Krezus – trójkoronowanych na torze – bardzo zdziesiątkowanej już na polskiej scenie hodowlanej). Drugą zaś gn. PERTA 2002 po Wachlarz od Perforacja/Ernal (wywodząca się ze słynnej „linii P”, czyli rodziny żeńskiej Szamrajówki, a córka jednej z legend hodowli białeckiej). Nie są nim źrebne jedynie gn. ORMIANKA 1996 po derbiście Dziewierz od Oriany/Europejczyk, która wróciła do macierzystej stadniny po karierze hodowlanej w hodowli prywatnej. Ormianka to półsiostra Oriki, a zatem również przedstawicielka wspomnianej „linii O”. Mając tak wyraziście wyścigowy rodowód, sama nieźle biegała 1/8 (2-1-3)/1.72/, ale – co ciekawe – kryta wielokrotnie samymi „asami toru”, nie dała dotąd wybitniejszego wyścigowo przychówku, co jednak nie jest niemożliwe, a wręcz prawdopodobne przy odrobinie szczęścia. Ostatnią z tej części listy jest dość interesująca s. PERANA 2002 po Wachlarzu od Per Panny/Batyskaf, która nie była jeszcze kryta (kolejna po Percie „szamrajówka”, więc też kolejna obietnica potencjalnego sukcesu hodowlanego).

Z grupki sześciu rocznych i 2-letnich klaczek oferowanych na sprzedaż przez SO Białka, na wyróżnienie zasługują (moim zdaniem) cztery. Pierwszą jest gn. OSANNA 2005 po Aslan od Osika/Batyskaf od Osełka/Palas od Ostka/Krezus (z linii wspomnianej ORLI, więc krewna Oriki i Ormianki), mająca bardzo wyścigowe „papiery”, bo jej ojciec gn. ASLAN 1998 również bardzo dobrze radził sobie na torze 2/12 (4-3-1)/2.89/. Jego osiągnięcia w tym względzie nie są jednak żadną niespodzianką, gdyż wywodzi się z wyróżniającej się wyścigowo rodziny żeńskiej Scherife or.ar., której polską protoplastką była legendarna już ALGONKINA po Pietuszok od Alga/Witraż. Drugą z ciekawych klaczek jest właśnie córka Aiszy (i Eldona), a więc kolejna „scherife”, tyle tylko, iż z opcji saklawiańskiej („albańskiej”), tj. s. AXA 2006, która również – jako kolejna na liście – legitymuje się znacząco wyścigowym (ale też pokazowym) rodowodem. Trzecią godną wzmianki „panną” jest s. MERCJA 2006 od Melonia/Batyskaf, a to dlatego, iż jest jedną z pierwszych córek interesującego reproduktora SALARA 2000, syna Ecaho i Saby/Etat oraz reprezentantką dość unikatowej już w hodowli państwowej linii MOKDIARY/Hadjar-MASSINY/Grand (z rodziny żeńskiej Sahary or.ar.). Czwartą i ostatnią godną wzmianki w tej grupie jest kolejna oferowana „szamrajówka” (i to obustronnie), tj. s. PERSANA 2006 po Perseusz od wybornej Pereiry/Eldon, matki wyśmienitej sk.gn. PEROLII 2004 po Gazal Al Shaqab.

Z bardzo licznej stawki wałachów „wyłowiliśmy” dwa szczególnie frapujące, gdyż próbowane lub oferowane zrazu jako reproduktory. Z nich pierwszym jest s. CIRKUS 1999 po Harbin od Cirki/Borek, który zaczynał bardzo dobrze, bo od wygrania klasy roczniaków na pokazie w macierzystej Białce; później był przymierzany do roli czołowego w stadzie, a będąc w rezerwie hodowlanej dał przynajmniej jednego źrebaka w prywatnym stadzie. Trochę go szkoda, bo był to w sumie dość urodziwy ogier, a gorsze od niego nie są trzebione… Drugim jest bardzo dzielny ongiś na torze: 3/27 (4-5-9)/2.48/ s. PROMYK 1998, kolejny z synów Batyskafa (i Petycji /Palas, a rodzony brat s. PALMERA 1997, kryjącego w hodowli prywatnej), który stał nawet przez sezon w rezerwie hodowlanej (w ofercie reproduktorskiej dla hodowców prywatnych).

Dwa największe państwowe ośrodki hodowli koni arabskich w Polsce, SK Michałów i SK Janów Podlaski, wyznaczyły przetargi stadninowe na ten sam dzień: sobota, 15 grudnia. W związku z tym zainteresowani klienci będą musieli dokonać wyboru między obiema ofertami.

W dość licznej ofercie michałowskiej znajdujemy tym razem głównie młode, roczne i 2-letnie klacze (9 sztuk: WYSOKA WIEŻA i ZAURIA po Monar, PAMFILIA po Emigrant, ELASSA po Grafik, ECHOLA po Ganges, DIACHRONIA po Wachlarz, ZIWA, POLISA i ELLATORIA po Galba) oraz dwa ogiery: DARGIN i DIAMENT po Druid (z rodu Bairactara or.ar.), o których pisaliśmy już przy okazji przetargu z początku listopada (aktualności: przetarg w Michałowie 3 listopada). Lista przetargowa Michałowa jest oparta głównie na niesprzedanych koniach z przetargu listopadowego, co nie oznacza jednak, że potencjalni nabywcy nie mieliby się pochylić nad nią raz jeszcze. Byłoby to tym bardziej wskazane, iż (jak pisaliśmy wcześniej), tak Diament, jak i Dargin to ogiery cenne i pożyteczne, mogące bardzo pozytywnie zapisać się jako reproduktory w niejednym ośrodku hodowlanym. Kilka z wymienionych klaczek zaś ma wszelkie szanse stać się w przyszłości uznanymi matkami stadnymi (wszystkie reprezentują zasłużone rodziny żeńskie, które bardzo pozytywnie sprawdziły się już na polskiej scenie hodowlanej: Szweykowskiej, Selmy, Milordki, Gazelli or.ar., Semrie or.ar.).

Bardzo intrygująco natomiast, a nawet cokolwiek kontrowersyjnie jawi się najbliższy przetarg stadniny janowskiej, na który zapisano 15 koni arabskich i gdzie na listę przetargową wpisano dość nieoczekiwanie kilka ogierów.

Pierwszy z nich to s. ESCULAP 1999 po Primo (SE) od Esparceta/Fawor. W moim najgłębszym przekonaniu nie powinien się znaleźć na liście przetargowej, z dwóch zasadniczych powodów. Młodzieżowy Czempion Polski z roku 2001, wnuk wybitnego (szybko wyeksportowanego z Polski) ENGANO 1970 (Eleusis – Engracja/Comet), Czempiona Szwecji, Europy i Salonu Konia, jak również „po kądzieli” ETRURII 1975 (Palas – Etna/Faher), a syn szwedzkiej hodowli og. PRIMO 1979 od Polki/Pohaniec (Narodowego Czempiona Szwecji) oraz najcenniejszej córki Etrurii ESPARCETY (matki także derbisty ESPADERO po Eldon oraz EKSPORTA po Europejczyk), nie został, jak sadzę, w hodowli państwowej użyty w stopniu dostatecznym, a więc nie wypełnił jeszcze swej roli w polskim programie hodowlanym (jaką byłoby pozostawienie godnego męskiego potomka). Esculap, jako koń bardzo urodziwy, utytułowany, fenomenalnie ruszający się i reprezentujący unikatowe dziś w Polsce odgałęzienie rodu Ilderima or.ar., idące poprzez wspomnianego Engano, mógłby odegrać pozytywną rolę. Przyznam się, że nie rozumiem, dlaczego tak łatwo i szybko rezygnuje się z Esculapa, jego walorów i unikatowego rodowodu; dlaczego ten koń nie otrzymał realnej szansy zaistnienia w państwowej hodowli (nie licząc skromnego użycia w SK Michałów); dlaczego pozostawiono go w rezerwie hodowlanej, gdy w tym czasie dość szeroko używano nie lepszych od niego pod wieloma względami Wiliama, Aslana i Euryklesa. Wydaje się, że Esculap nie powinien się w znaleźć na stadninowym przetargu, gdyż jego walory, klasa i pochodzenie pozwoliłyby na jego sprzedaż podczas elitarnej aukcji, na której można by za niego otrzymać znacząco wyższą cenę. Uważam, że ogier ten nie otrzymał szansy szerszego zaprezentowania się na scenie pokazowej, co znacząco obniżyło jego pozycję.

Drugim ogierem, który wg mnie nie powinien się znaleźć na tejże liście, jest c.gn. WIEK 1992 po Arbil od Wiosna/Fawor, bardzo dzielny na torze 2/30 (4-6-5)/1.89/; drugi obok Wachlarza najlepszy syn Arbila, a wnuk Banata, z najstarszego polskiego rodu męskiego, spychanego zresztą na margines użytkowania hodowlanego w naszym kraju. Ogier ten był kiedyś przymierzany do roli czołowego w państwowej hodowli (do czego jednak nie doszło, gdyż jego udział ograniczył się do pokrycia dwukrotnie Sarmacji). Ten urodziwy i kalibrowy koń charakteryzuje się bodaj najbardziej czystym, klasycznie kuhailańskim rodowodem na polskiej scenie hodowlanej. Powinien więc cieszyć się, jak sądzę, szczególnymi przywilejami, jako relikt pewnej przeszłości i okaz kwalifikujący się do tzw. „hodowli zachowawczej”. Piszę to z pewnym sarkazmem, choć nie bez żalu. Mocną stroną tego ogiera (stanowiącego nie bez sukcesów wyłącznie w hodowli prywatnej) jest też jego linia żeńska (WORSKLI po Laur, WILMY po Pietuszok i WINETY po Etap), która sprawdziła się w kierunku wyczynowym, kreując takie postaci, jak derbista WOSK czy legendarny już WIKING, ojciec Monarcha AH. Wiek nie wypełnił do końca swej misji wobec narodowego stada, gdyż nie otrzymał takiej szansy w państwowej hodowli. Wystawiony jest na sprzedaż poprzez przetarg stadninowy, choć także z powodzeniem mógłby zostać sprzedany na aukcji, jako ogier znany już i uznany w naszym kraju.

Trzecim z ogierów wystawionych przez stadninę janowską na najbliższy przetarg, a pierwszym, którego obecność na liście nie budzi żadnych kontrowersji, jest j.gn. EPOLET 2000 po Ararat od Euza/Etogram. Ten relatywnie młody jeszcze koń charakteryzuje się pewną urodą i przyjemnym dla oka eksterierem oraz niezłym ruchem. W swoim dość bliskim rodowodzie ma dwie najlepsze córki Bandosa, Arrę „po mieczu” oraz Europę „po kądzieli”. Co ciekawe, jest on jedynym potomkiem jednej z urodziwszych córek Etograma w Polsce, s. EUZY od Eura/Fawor od Europa/Bandos, która została sprzedana na aukcji w 2000 r. za bardzo wysoką cenę 110 tys. dolarów. Przy tych atutach jest to ogier o dość mieszanym genotypie (saklawi-kuhailan), który bardzo słabo (trochę na przekór „papierom”) spisał się na torze wyścigowym, nie zajmując nawet płatnego miejsca. Od kilku sezonów – będąc w rezerwie hodowlanej – stanowił w niewielkich stadninach czystej krwi, dając do tej pory ledwie kilka źrebaków, stąd trudno cokolwiek powiedzieć o jego potencjalnych walorach reproduktorskich. Niewykluczone jednak, iż posiada je w stopniu dostatecznym, by go rozważać jako kandydata do któregoś z mniejszych ośrodków hodowli konia arabskiego.

Z kilku klaczy oferowanych przez hodowlę janowską zwraca uwagę gn. CZAMBRA 2000, urodziwa kuhailanka, córka Wojsława i zasłużonej Czartawy po Arbil (z rodziny żeńskiej Mlechy or.ar.), która była wystawiona do sprzedaży na Pride of Poland 2006, matka dotąd dwóch źrebaków, w tym Czarliny 2007 po Aslan. W grupie kilku młodych klaczek interesująco przedstawia się s. BALTICA 2004 po derbiście Espadero od Bajady/Pamir, z rodziny żeńskiej Semrie or.ar. Obydwie rokują spore nadzieje na udaną karierę hodowlaną i stanowią dość atrakcyjne pozycje na ostatniej już w tym roku liście przetargowej stadniny janowskiej, na której obok kilku wyrazistych, klasowych indywidualności znalazło się szereg mniej wartościowych hodowlanie (a bardziej użytkowych) wychowanków nadbużańskiej stadniny.

Spektakularne występy na ostatnim Narodowym Polskim Pokazie Koni Arabskich krajowego przychówku zagranicznych ogierów z gałęzi kszt. PADRONSA PSYCHE 1988 (US National Reserve Champion Stallion), syna Padrona i Kiliki/Tamerlan oraz wybijająca się stawka janowskich źrebaków 2007 po kolejnym ogierze z tej sublinii (Enzo), każą zwrócić ponownie naszą uwagę na tę właśnie gałąź hodowlano-pokazową w obrębie najpotężniejszego i najbardziej popularnego dziś na świecie rodu męskiego Saklawi I or.ar.

Prekursorem „linii padronsów” był nie kto inny, jak sam egipski ASWAN (Rafaat) – kolejny wybitny syn Nazeera – podarowany komunistycznym władzom ZSRR przez prezydenta Egiptu z okazji wybudowania tamy assuańskiej. Aswan okazał się w Tiersku wybitnym reproduktorem, kładąc (wraz z polskimi klaczami zrabowanymi wcześniej z Janowa Podlaskiego oraz z naszym Piołunem – ojcem Priboja – i Araxem – ojcem Nabega) podwaliny nowożytnej potęgi rasy arabskiej w ZSRR, a później Rosji. Aswan dał w Tiersku wielu wybitnych synów-reproduktorów, w tym m.in. „naszego” Palasa, Plakata, Mascata, Aromata, Klimandżaro oraz PATRONA od Podrugi, który trafił następnie do Holandii, gdzie z klaczą Odessa po Bright Wings dał wyśmienitego kszt. PADRONA (Narodowego Czempiona Holandii, USA i Kanady); założyciela licznej i charyzmatycznej linii. Jednym z najlepszych i najcenniejszych synów Padrona okazał się właśnie wspomniany na wstępie Padrons Psyche, który stworzył już swoją własną „gałąź padronsów”.

Tak jak ma to miejsce w Stanach Zjednoczonych (gdzie konie z tej linii stworzyły prawdziwą dynastię narodowych czempionów: Padron – Padrons Psyche – Magnum Psyche i Enzo) oraz w Europie i na Bliskim Wschodzie, w Polsce także coraz większe sukcesy pokazowe zaczyna odnosić potomstwo „padronsów”, zwłaszcza w prywatnej hodowli. Na wspomnianym Narodowym Pokazie dość wyraźnie zdominowało ono najmłodsze grupy wiekowe, bijąc nawet potomków Gazala Al Shaqab i Eksterna. Przypomnijmy, iż klasy klaczek rocznych (IA i IB) zawojowały gniade córki belgijskiego PSYTADELA po Padrons Psyche od matki po Bey Shah: ESPIRIA 2006 od Ekspiacji/Emigrant i ESPINEZJA 2006 od

Entagi/Ganges („Top Five” Czempionatu Europy), a tuż za nimi znalazła się gniada, finezyjna SOTIKA 2006 po kryjącym w Italii WH JUSTICE (po Magnum Psyche po Padrons Psyche, od Słonka/Wojsław). Także w gronie roczniaków nie miał sobie równych kolejny reprezentant tej linii, rewelacyjny s. ALTIS po WH Justice od Albia/Pers, który wywalczył następnie niezwykle prestiżowy tytuł Młodzieżowego Wiceczempiona Pucharu Narodów (oraz Top Five Czempionatu Europy). Tylko nieco gorzej wypadły w Janowie wyśmienicie prezentujące się wcześniej w Białce: s. WASA 2006 od Waresa/Empres (5m. w kl. IA) i kszt. SATIS 2006 od KP Sadika/Simeon Sadik (6m. w kl.).

Najmłodsze grupy wiekowe nie były jednak jedynymi, podczas których mieliśmy okazję oklaskiwać polskie „padronsy” hodowli i własności prywatnej, gdyż w klasie klaczy 4-6 l. bardzo efektownie zaprezentowała się kasztanowata i kalibrowa PRIMADONNA 2003 po Padrons Psyche od Pelargonia/Alegro (2m.), a w klasie ogierów 4-8 letnich rewelacyjnie pokazał się gn. ETNODRONS PSYCHE 2003 po Padrons Psyche od Etnografia/Aloes (2m.). Szkoda, iż w Janowie, w gronie ogierków 3-letnich, nie mogliśmy zobaczyć także bardzo urodziwego (i mającego już za sobą sukcesy pokazowe w Europie) kszt. FIREBALLA 2004 po Magnum Psyche (po Padrons Psyche) od Flotylka /Emigrant. Mrożone nasienie kszt. MAGNUMA PSYCHE (US National Champion Stallion) było sprowadzone do kraju tuż po nasieniu jego ojca (Padronsa Psyche) przez Stanisława Redestowicza (prekursora w tej materii). Oprócz Fireballa pozostawił Magnum Psyche w kraju takie dobre córki, jak: kszt.

FUMELIA 2004 od Fuma/Monogramm, kszt. EMEGNA 2004 od Embola/Balon, gn. CIMANE od Circe/Alegro oraz przede wszystkim s. KASHIRA 2004 od Kahila IV (DE)/Ibn Bin Inas (HU). Natomiast sam Padrons Psyche pozostawił w Polsce, obok Etnodronsa Psyche, takie ogiery, jak: s. PILIN PSYCHE 2003 od Pilina/Eternit i s. CANZON PSYCHE 2003 od Canzona/Penthagonn (DE) – opisywane szerzej w naszym portalu w tekście „Trzej Muszkieterowie”. Najmłodszym dotąd synem Padronsa Psyche w naszym kraju jest michałowski 2-letni, obiecujący s. ZIGI-ZAN 2005 od Zagrobla/Monogramm.

Po pierwszych udanych próbach sięgania po reproduktory z tej linii przez hodowców prywatnych, także hodowcy państwowi postanowili w końcu wypróbować tę opcję. W sezonie 2006 w SK Janów Podlaski użyto pierwszych 10 porcji mrożonego nasienia kszt. og. ENZO 1999 (US National Champion Stallion) po Padrons Psyche od RD Bey Shahmpane/Bey Shah, z których w roku 2007 urodziło się 7 źrebaków ocenianych jako najlepsze (obok tych po Piruecie) w roczniku. Wśród tej grupy można uznać za wybijające się takie źrebaki, jak: gn. BENITA od Bogini /Arbil, s. PALABRA od Palmeta/Ecaho, kszt. POEZJA od Pelota/Pilot, kszt. PERESPA od Polenta/Ecaho czy gn. EPINAL od Elima/Eukaliptus. Tak dobre rezultaty jego użycia spowodowały, iż kolejne porcje mrożonego nasienia Enzo znalazły się w tym sezonie ponownie w Janowie i premierowo w Michałowie.

Jak by ocenić i opisać tę linię męską w populacji rodu Saklawi I or.ar.? Otóż z pewnością ma ona swoje nieco odmienne i charakterystyczne piętno, swój gatunkowy styl i wyrazisty format. Co ciekawe, pomimo iż wywodzi się z linii ASWANA (poprzez jego syna PATRONA i wnuka PADRONA), wykazuje kierunek ustrojowy bliższy umownemu typowi „munighi”, tyle że nowoczesnemu: duża uroda o wyrafinowanych liniach i rysunku, długa szyja, wyniosła (wysokonożna) budowa, choć dość często kaliber nie najlepszy, niezbyt płynny ruch oraz charakterystyczna, kasztanowata maść. Linię „padronsów” wyróżnia jednak jej uniwersalność i plastyczność co do typu i gatunku. W jej puli, oprócz kasztanów (Padron, Padrons Psyche, Magnum Psyche, Magnum Chall, Enzo, Meridien ATL, Ajman Moniscione, Fireball), znajdujemy także niemal typowe formy kuhailańskie (Psytadel, El Amin, Monarcos DD), jak też klasycznie saklawiańskie (WH Justice, Altis). Zależą one często od typu oraz pochodzenia ich matek.

Linia „padronsów” to obecnie jedna z najbardziej znanych linii hodowlano-pokazowych na scenie światowej, odnosząca na co dzień wiele spektakularnych sukcesów. Dlatego z pewnością w jakiejś skali jest wskazana, a nawet pożądana w polskiej hodowli. Jej użycie w naszym kraju ma miejsce dopiero od kilku lat i na stosunkowo niewielką skalę, stąd na razie nie ma zagrożenia z jej strony dla harmonijnego rozwoju hodowli w Polsce, a wręcz przeciwnie. Oczywiście w interesie tejże hodowli leży także troska o należyty i niezmącony rozwój wszystkich innych rodów męskich, jak również idea wprowadzania nowych, jak np. niezwykle efektywnie łączącego się z „padronsami” rodu męskiego Mirage or.ar. (vide Enzo, Psytadel, Pandorah i wiele innych).

Na kolejny już przetarg SK Janów Podlaski, wyznaczony na dzień 24.11., zapisano imponującą liczbę 39 koni arabskich, z których jednak większość (20) stanowią 2-letnie wałachy. Prawdę powiedziawszy, oferta ta jest daleko bardziej nakierowana na ilość, niż na jakość –­ ale też najlepsze konie, przeznaczone do sprzedaży, powinny być zatrzymywane na bardziej spektakularne okazje.

Pewnie znów niektóre uczestniczki forum będą marudziły, że pod lupę biorę ukochaną stadninę, do której się tylko jeździ na fotograficzne safari. Trudno, niektórzy (w tym kupujący) potrzebują czegoś więcej niż pocztówkę z wakacji, nawet jeśli się ze mną nie zgadzają. Ale do rzeczy.

Wśród pięciu klaczy wystawionych tym razem na sprzedaż najcenniejsza jest (moim zdaniem) s. PARADA 1998, najlepsza (obok Celty) janowska córka wybornego, wydzierżawionego z Niemiec, lecz janowskiej hodowli Pasata 1978 (Gwarny – Parma/Aswan) i Parany/Probat. Parada z kilku istotnych powodów jest klaczą niezwykle interesującą: przede wszystkim jest zinbredowana na wybitną PARMĘ 1966 po Aswan, jedną z najbardziej zasłużonych klaczy-matek w polskiej hodowli XX wieku; „matkę ogierów”, m.in. PARTNERA, PARYSA, PAMIRA, POLONEZA i PASATA właśnie (multiczempionów, w tym czempionów Polski, Niemiec, Brazylii, Europy i Świata) oraz takich córek jak: PARTITA, PARODIA, PARABOLA czy PARTYTURA.

Najlepszą córką Parmy była s. Partita 1976 po Bandos, a tej z kolei najlepszą córką – kszt. Parana 1988 po Probat, która pozostawiła w Janowie cztery dobre, niemal równorzędne córki: s. PARAFĘ 1997 po Eldon (matkę intrygującej s. Papuszy 2003 po Ararat), wystawianą w najbliższą sobotę Paradę, kszt. PORFIRĘ 1999 po Ararat oraz s. PAROLĘ 2000 po Eukaliptus.

Ojciec Parady, wspomniany PASAT 1978 był jednym z najlepszych (obok Gedymina, Argo i Balona) polskich synów Gwarnego i klasycznym reprezentantem rodu Bairactara or.ar. (linii siwych amurathów). To właśnie Pasat (mając taką matkę!) powinien był zostać krajowym następcą Gwarnego lub być przynajmniej wypróbowany w takiej roli, tym bardziej, iż typem, stylem i urodą najbardziej przypominał legendarnego Amurath Sahiba 1932.

Mając takie pochodzenie (bliska obecność Parmy po stronie męskiej i żeńskiej), a przy tym będąc w dobrym typie, wydaje się Parada niezwykle intrygującą potencjalnie reproduktorką, pomimo iż nie wykazała tego dotąd w macierzystym Janowie Podlaskim. Przebywając w tamtejszym stadzie od 2001 r. nie dała do chwili obecnej (wśród 6 źrebaków, w tym 4 synów) żadnej bardziej klasowej postaci (najlepsza to s. Pasarela 2003 po Etogram), ale to absolutnie nie znaczy, że nie jest w stanie takiej dać w najbliższej przyszłości, a już tym bardziej z odpowiednio dobranym partnerem. Takim jest z pewnością syn Laheeba i Pohulanki – Poganin, którym jest aktualnie źrebna (co dodatkowo podnosi jej atrakcyjność).

Inną godną uwagi i polecenia klaczą jest gn. NIFE 2000 po Wachlarz od Nitra/Wermut, bardzo dobrze rodząca, młoda klacz z rodziny Rodanii or.ar. Tak się składa, iż w najbliższych czterech pokoleniach żeńskiej strony rodowodu Nife mamy same wyśmienite czy wybitne wręcz (typem i urodą) klacze. Najbliższą była niezwykle finezyjna i stylowa Nitra po Wermut (matka Nife), dalej bardzo urodziwa Nostalgia po Partner, której matką była z kolei bezcenna Nejtyczanka po Banat, córka zasłużonej Newady po Grand, a matka takich postaci jak Nimfa, Nostalgia i Nagroda po Partner, Nimb i Niwa po Eukaliptus, Nella i Nenufar po Palas oraz Nana po Fawor. Tak cenne klacze w najbliższym rodowodzie Nife, a do tego ojciec (Wachlarz – syn Arbila, a wnuk Banata) z rodu Krzyżyka or.ar., którego żeńskie przedstawicielki są doskonałymi i uniwersalnymi matkami, zwiastują bardzo duże możliwości tej klaczy, a co za tym idzie jej znaczącą wartość hodowlaną.

Do chwili obecnej ta młoda klacz wydała już na świat w Janowie 3 źrebaki, w tym wystawioną na ten sam przetarg gn. NIKITĘ 2005 po Etogram oraz gn. NAVONĘ 2007 po Ekstern. Jednak prawdopodobnie Etogram i Ekstern nie byli optymalnymi partnerami dla tej dość drobnej, finezyjnej kuhailanki, za to wydaje się być takim jak najbardziej Ganges, którym jest źrebna w tej chwili. Ten nick może być naprawdę bardzo interesujący, choćby wziąwszy pod uwagę to, po jakich matkach było dotąd najlepsze, najbardziej klasowe potomstwo Gangesa.

Trzecia z klaczy, s. ZAPORA 2000 po Ararat od Zamiana/Borek, choć niepozorna, wywodzi się z niezwykle zasłużonej linii ZAMIECI/Czardasz, w ramach rodziny żeńskiej Selmy, urodzonej w stadzie Abbasa Pashy I w 1865 r. Zapora jest w tej chwili także źrebna Gangesem i jest to bardzo słuszny kierunek, bo idący w kierunku kuhailańskich korzeni tej linii i rodziny.

W grupie sześciu młodych klaczek oferowanych na sprzedaż, oprócz wspomnianej Nikity po Etogram, zwróciłbym jeszcze uwagę na córkę nieobecnej już w Janowie BELLADONY 1995 po Europejczyk (vide Bellanda/Pilot, Belgica/Gazal Al Shaqab, Bella Vista/Piruet), s. BELLEZĘ 2005 po Piaff (rodzoną siostrę BEGINY 2006). Jak wiedzą niektórzy hodowcy czy sympatycy koni arabskich, regułą jest, iż przychówek bierze pewne wartości i cechy po swych matkach. W tym sensie, im lepsza matka, tym wartościowszy przychówek i tym większa nadzieja na jego pozytywną rolę w hodowli. Połączenie Piaffa z Belladoną nie było chyba najlepszym rozwiązaniem, stąd i klaczki zrodzone z tego nicku specjalnie się nie wyróżniają, jednak mając taką matkę, babkę (Bellonę po Czako) i prababkę (Belizę po Etap) i wywodząc się z linii legendarnej BANDOLI po Witraż, dają nadzieję na udaną karierę hodowlaną w rękach dobrego hodowcy.

Z grupy tzw. koni użytkowych (8) wychwyciłem s. PURPURĘ 2003 po Ecaho od Pilica/Fawor, której obecność na tej liście jest co najmniej zaskakująca, gdyż wg dostępnych źródeł, klaczka ta została jakiś czas temu sprzedana prywatnemu hodowcy (17 grudnia 2005 roku). Wygląda więc na to, iż została zwrócona. Jako koń użytkowy jest teraz oferowana ponownie na sprzedaż przez macierzyste stado, tyle tylko, iż tym razem głównie hobbystom, którzy chcieliby mieć u siebie pląsającą siostrę multiczempionki Palmety.

Z innych koni w tej grupie zwraca uwagę swym pochodzeniem gn. wałach ALKEN 2003, syn Gazala Al Shaqab i zasłużonej Albigowej/Fawor, który jako roczniak i 2-latek należał do czołówki swego rocznika w pokazach, a teraz może być niezłym wierzchowcem. Również, a może przede wszystkim, dobrym koniem użytkowym (rajdy!) może stać się kalibrowy s. WIZBORN 2004, syn derbisty Espadero i Winy/Sennik, która wywodzi się z gałęzi hodowlanej o szczególnych predyspozycjach w kierunku wyczynowym (vide Wosk, Wiking, Wist, Wiek).

Bogata i różnorodna, stojąca głównie pod znakiem rodu Bairactara or.ar. jest najnowsza oferta przetargowa SK Michałów. 3 listopada (sobota) zostanie wystawionych na sprzedaż siedemnaście koni, z których prawie połowa (osiem) pochodzi z tego właśnie rodu. Niemalże całą ofertę stanowią tym razem młode, obiecujące klaczki (od czteroletnich po roczniaczki). Oprócz nich są także trzy interesujące ogiery, od których zaczniemy nasze omówienie.

Swego rodzaju gratką w tej mini stawce ogierów hodowli michałowskiej jest j.gn. EMBERK 2004, jeden z kolejnych synów Gazala Al Shaqab (QA) oraz Emantki/Eukaliptus. Za tym ogierkiem, oprócz dobrego typu i sporej urody, przemawiają głównie konotacje i więzy rodowe-rodzinne. Tak więc po ojcu (multiczempionie międzynarodowym, w tym czempionie świata, jak również ojcu czempionów świata) jest on półbratem m.in. najsławniejszego obecnie reproduktora młodego pokolenia, MARWANA AL SHAQAB (QA); urodzonych w Stanach ekscytujących synów Egzonery JCA ERTE 2004 i ARIA EGZALT 2006, jak też urodzonych w Polsce: DRABANTA 2003, EQUIFORA 2003, EL AZEMA 2004 i PORTO 2004 (Młodzieżowych Czempionów i Wiceczempionów Polski), jak również GEORGETOWNA 2003 (multiczempiona w RPA), EBERTA 2004, EOLA 2004, ALKENA 2003, PEGASUSA 2003, PENTAMERA 2003 oraz sprzedanego za dobrą cenę na aukcji Pride of Poland EUKARIONTA 2003. Ze strony żeńskiej wywodzi się Emberk z najcenniejszej i najbardziej efektywnej na polskiej scenie hodowlanej rodziny żeńskiej Milordki. Poprzez swoją matkę, Emantkę (córkę Emanty/Pamir) i kuzynkę Emmonę/Monogramm (córkę Emildy/Pamir) jest niemalże w 3/4 bratem świetnego c.gn. ERYKSA 2003, Czempiona Ogierów II Jesiennego Pokazu w Janowie Podlaskim i jednego z najbardziej obiecujących aktualnie synów Gazala w Polsce.

Nie mniej interesująco prezentują się dwa pozostałe ogiery. Pierwszy z nich to bardzo dzielny na torze 3/37 (6-7-4)/1.96/ gn. DARGIN 2000, michałowski syn wielkiego Druida i Drabory po Borek (córki oaksistki Draceny/Penitent), z dzielnej wyścigowo rodziny żeńskiej Ukrainki (sublinii Dyski-Dessy). Drugi to jego półbrat „po mieczu”, wywodzący się z tej samej rodziny i sublinii żeńskiej (a więc niemalże w 3/4 brat), najurodziwszy w Polsce syn Druida, a przy tym niewiele mniej dzielny gn. DIAMENT 2000 od Decyzji/Pamir 2/12 (2-1-2)/2.10/, który to jest z kolei bratem „po kądzieli” derbisty DON CARLOSA 2001 po Ganges. Diament od kilku lat stoi w rezerwie hodowlanej, a w jednym z poprzednich sezonów stanowił w jednej ze stadnin prywatnych w kraju.

Obydwa te ogiery łączy wiele: wybitny na torze ojciec (z zasłużonego i prastarego rodu męskiego Bairactara or.ar., reprezentującego cenną i coraz bardziej unikatową w Polsce „linię amurathów”); doskonale radzące sobie na torze rodzina i sublinia żeńska (Ukrainki: Dyski/Dessy, vide także derbista Dziewierz 1989); dzielność i bukiet. W tym sensie każdy z nich może być ciekawą ofertą reprodukcyjną dla stadnin i hodowli specjalizujących się w liniach wyścigowych czy ogólnie użytkowych (choć nie tylko, gdyż stać ich także na popisanie się urodziwszym przychówkiem).

Wśród kilku młodych, włączonych do hodowli, a oferowanych w przetargu klaczy (co symptomatyczne, wszystkich po ogierach z rodu Bairactara or.ar.) zwraca uwagę w pierwszym rzędzie gn. ELAJA 2003, jedna z czterech wystawionych tu córek Monara (oraz Elicji/Wachlarz, która to wywodzi się ze słynącej z przekazywania urody linii Eli, a sublinii Emilii, w obrębie rodziny Milordki), tym bardziej, iż jest źrebna słynnym już Al Maraamem (IZR), półbratem Laheeba. W tej grupce na drugim miejscu (co do stopnia potencjalnej wartości hodowlanej) umieścilibyśmy s. ESPĘ 2004, córkę wyśmienitej Espadrilii/Monogramm (Narodowej Wiceczempionki Polski) i Kuliga, a na dalszym gn. WENUS 2003 (wnuczkę Wilejki/El Paso), kolejną córkę Monara, a ostatnią eksportowanej w tym roku Worskli/Eukaliptus.

W dość licznym gronie roczniaczek i dwulatek przykuwają uwagę jedne z pierwszych córek Galby (KSA) wystawione na przetarg, tj. s. ZIWA 2006 od Złotej Ordy/Pesal, s. POLISA 2006 od ostatnio eksportowanej Praliny/Ecaho i s. ELLATORIA 2006 od Elissary/Laheeb, które jako dość egzotyczne z pewnością znajdą chętnych. Wśród innych siwych klaczek rodowodami mogą pochwalić się przede wszystkim s. PARSUA 2006, córka aktualnych Narodowych Czempionów Polski, Poganina i Palmiry/Monogramm, a także aktualnej Czempionki Pucharu Narodów (oraz Wiceczempionki Świata), jak również EL MAHALLA 2006, po Poganinie od El Minii/Pesal (przedostatniej córki legendarnej Emanacji). Swoich zwolenników znajdzie też niechybnie s. PAMFILIA 2005, kolejna już córka bardzo dobrze sprawdzonego Emigranta oraz urodziwej (eksportowanej w 2006 r.) Piramidy/Pesal. Z pozostałych naszą uwagę przyciągnęły dwie dwulatki od zasłużonych matek z linii kuhailańskiej. Pierwszą z nich jest gn. WYSOKA WIEŻA 2005 (półsiostra m.in. Wieży Babel/Laheeb, Wieży Wiatrów i Wieży Elfów/Ganges oraz Wieży Marzeń/Ekstern) po Monar od eksportowanej ostatnio Wiaźmy/Arbil, która może nie wygląda dość spektakularnie, ale może się okazać w przyszłości matką spektakularnego potomstwa (jak matka). Drugą jest kolejna już (czwarta) „monarka”, gn. ZAURIA 2005 od Zatoki/Arbil. Tę ostatnią rekomendują takie półsiostry, jak Złota Księga i Złota Wieża/Ganges oraz macierzysta sublinia Zazuli/Zuli (vide Zaleta/Piechur, Złocień/Laheeb, Zuzanna/Wojsław czy rewelacyjna na ostatniej aukcji Zulejka/Ganges), wywodząca się z bezcennej rodziny żeńskiej Selmy, którą zbudowała w Polsce wybitna Złota Iwa/Arax. Ciekawą postacią wydaje się być także kolejna kuhailanka, a przy tym wnuczka derbistki Dalidy: gn. DIACHRONIA 2006 po Wachlarz od Diaspora/Ganges, która podobnie jak babka może być „równie dzielna, jak urodziwa”. Wśród tej stawki wyróżnia się z pewnością kasztanowata córka Gangesa ECHOLA 2006 od Echmea/Druid od Estepona/Papton, bo ma tak wyborny rodowód wyścigowy, iż w niedalekiej przyszłości może (a nawet powinna) zabłysnąć znacząco na torze wyścigowym. Pewną niewiadomą (choć niewątpliwie inspirującą) wydaje się być s. LARA 2005, od Narodowej Czempionki Polski Larissy/Eukaliptus, druga już na liście córka nie do końca sprawdzonego Kuliga (syna Balona i Kawalkady/Penitent).

W najbliższą sobotę, 27 października, w Janowie Podlaskim wystawionych zostanie na przetarg kilkanaście koni. Z oczywistych względów uwagę klientów powinny przyciągnąć klacze stadne. W tym nielicznym gronie znalazły się dwie godne polecenia „perełki”.

Pierwszą z nich jest siwa SALAMINA 2001, córka Laheeba i Sari/Argo. Wiele atutów przemawia za tą klaczą, jak choćby ten, iż jest ona ledwie jedną z trzech ostatnich – obok Ariadne i Percepcji – janowskich „laheebek”, a półsiostrą takich postaci, jak Siklawa (Młodzieżowa Wiceczempionka Polski, już sprzedana) Galilea (Czempionka Świata i Polski), Emira (Czempionka Polski, Pucharu Narodów i Europy), Wieża Babel, Emesa czy Estoria.

Miarą sukcesu i klasy reproduktorskiej Laheeba (patrz „Powrót Laheeba” w dziale „Hodowla” http://www.polskiearaby.pl/?page=hodowla&lang=pl&str=1&id=43) jest fakt, iż w sezonie 2008 powraca on po kilku latach jako czołowy do Michałowa. Jednak linia męska nie jest jedynym atrybutem tej obiecującej klaczy, bo takim jest także jej linia żeńska: Salamina wywodzi się bezpośrednio z dość unikatowej w Polsce sublinii SALWY (po Kuhailan Abu Urgub), półsiostry słynnej SABELLINY po Abu Afas (z rodziny żeńskiej Mlechy or.ar.). Gałąź ta, choć dość słabo obsadzana w hodowli państwowej, wykazała się wieloma cennymi, bardzo urodziwymi klaczami, jak: SALINA/Comet, SALETRA/Gwarny, SARABANDA/Bandos, SARADELA/Partner (Czempionka Świata i Europy), SAMOSIERA/El Paso czy SAMBRA/Partner. Matka Salaminy, siwa SARI po Argo (córka Samosiery) bardzo pozytywnie zaznaczyła się w janowskim stadzie, dając także cenną SALINĘ/Arbil oraz SARDANĘ/Ecaho i SIRPĘ/Entyk. Z tej sublinii do historii światowej hodowli przeszła siwa nowodworska SZARŻA 1956 po Ali Said (od Salwy), protoplastka wielu amerykańskich czempionów.

Salamina po powrocie z toru 1/9 (1-2-0), została włączona do elitarnego stada, jednak przez ostatnie dwa lata nie udało się jej skutecznie zaźrebić, stąd decyzja o przeznaczeniu jej na sprzedaż w trybie przetargowym. Problemy z zaźrebieniem są niewątpliwie pewnym mankamentem tej klaczy, jednak z pewnością nie wykluczają jej z grona potencjonalnych reproduktorek w najbliższej przyszłości (aktualnie jest źrebna Araratem). Warto więc powalczyć o tę córkę Laheeba, bo zaźrebiana skutecznie dobrze dobranymi ogierami może się pokusić o gatunkowe, cenne potomstwo.

Drugą z „perełek” jest siwa EQVIDA 2000, jedna z nielicznych w hodowli państwowej córek zasłużonego (nieżyjącego już) Wojsława, z prastarego rodu męskiego Bairactara or.ar. (patrz Werbum, Monar, Diament, Pentagram, Elmen, Tamil, Setnik, Kubiniec, FS Bengali, EL Nabila B). Wywodzi się ona wprost, poprzez matkę Eqvirię i babkę Equinę, od charyzmatycznej EQUITANY po Aloes, najmłodszej córki wybitnej ETNY po Faher (vide Etruria/Palas, Etencja i Eternit/Bandos, Etiologia i Etiopia oraz Etap/Celebes). Eqvida bardzo dobrze zaprezentowała się na torze 2/12 (3-2-0)/1.75/; wygrała nawet gonitwę Oaks, ale już po wyścigu (w wyniku protestu) została przesunięta na drugie miejsce. Prezentuje ona esencję i charakter „odwiecznej polskiej filozofii hodowlanej”, tj. dzielność i urodę w jednym. Do tego sprawdziła się pozytywnie w hodowli, dając w Janowie dwa źrebaki, w tym EQUIRIĘ 2007 po Piruecie, która zastąpi ją w elitarnym stadzie. Nie od rzeczy będzie także zaakcentowanie jej najbliższych konotacji rodzinnych: jest ona córką głośnej jeszcze niedawno w Janowie urodziwej EQVIRII po Pers (której najlepszym potomkiem okazał się EQUIFOR 2003 po Gazal Al Shaqab, Młodzieżowy Wiceczempion Polski), a rodzoną siostrą gniadej EQUITY 2002 (matki EQUITACJI 2007 po Espadero). Dodatkowym bonusem (w kontekście jej wyczynów na torze) jest fakt, iż jest ona źrebna Gangesem, co bardzo pomyślnie wróży przyszłemu potomkowi zarówno w dziedzinie dzielności wyścigowej, jak i urody oraz bukietu: „Ganges na Wojsława”.

Wśród wspomnianej na samym początku stawki 5 klaczy na uwagę zasługuje na pewno zaawansowana wiekowo gniada ELESTORA 1990 od Elsinoe/Celebes. Jest ona jedną z dwóch ostatnich (obok wyśmienitej Etalanty) janowskich córek Europejczyka, z niegdyś licznej stawki (Ankara, Aliara, Aleuta, Belladona, Bogatynia, Bogdanka, Eria, Osaka, Picola, Samoa). Wprawdzie (oprócz EL ALII po Pamir) nie dała Elestora wyróżniających się postaci, ale też ciągle ma na to spore szanse. Pamiętajmy, iż wywodzi się z niezwykle cennej, choć ledwie symbolicznie reprezentowanej dziś w hodowli państwowej rodziny żeńskiej Cherifa or.ar. Linia ta od swego zarania w Polsce była znana z wyrafinowanych postaci (ELEONORA/Witraż, ELWIRENA i ELLENAI/Wielki Szlem, ENGRACJA /Comet, ELIPSA/Pietuszok, ENKLAWA, ENERGIA, ELBANA, ENIMA/Bandos, ELKA/Faher, ENORA/Czort, ELSINOE/Celebes, ELGONDA/Gondolier, ELEKTRODA/Engano, ELFINA/Pamir), a ostatnio jej reprezentantkami w Janowie są właśnie Elestora (ze swą córką ELEIDĄ 2004 po Metropolis NA) oraz córki wyśmienitej Elfiny: EL FATHA/Entyk (EL AZEM 2004 po Gazal Al Shaqab, Młodzieżowy Czempion Polski 2005 i ELSYNOR 2005 po HS Etiquette) oraz EFUZJA/Emigrant.

Stałym elementem wielu ostatnich janowskich przetargów jest obecność siwej PESETY 1997 (Eldon – Persona/Palas), z bezcennej rodziny żeńskiej Szamrajówki (oferowanej aktualnie z ogierkiem POWAB 2007 po Ararat), a źrebnej Eolem. Dotąd nie znalazł się żaden chętny na tę klacz, co wydaje się dość dziwne w obliczu choćby jej pochodzenia i konotacji rodzinnych (tak np. rodzoną siostrą jej matki była sama Penicylina!).

Nie dalej jak 19 sierpnia, na michałowskiej stronie internetowej mogliśmy się zetknąć z bezprecedensowym faktem: na pół roku przed kolejnym sezonem rozpłodowym poinformowano oficjalnie o sfinalizowaniu rozmów z Ariela Arabians w kwestii powrotu do Michałowa ogiera LAHEEB 1996. Warto tu podkreślić, że taka otwartość nie jest jeszcze codziennością w innych polskich stadninach.

Laheeb pełnił już w Michałowie obowiązki „czołowego” w sezonie 1999, co zaowocowało przyjściem na świat w 2000 r. szerokiej stawki 33 potomków (a rok później 14 innych

źrebaków w Janowie Podlaskim). Syn Imperial Imdala i AK Latify po Ibn Moniet el Nefous wybornie wywiązał się wtedy ze swej roli, dając kilku dobrych synów, jak: s. ZŁOCIEŃ 2000 od Zaleta/Piechur (Młodzieżowy Czempion Polski), s. EMILIUSZ 2000 od Emocja/Monogramm i s. EDIN 2000 od Edina/Egon (multiczempioni) oraz wyśmienitą stawkę córek, wśród której najjaśniej błyszczą takie perły, jak: s. EMIRA od Embra/Monogramm (Młodzieżowa Czempionka Polski i Best in Show oraz Narodowa Czempionka Polski, Młodzieżowa Czempionka Pucharu Narodów i Wiceczempionka Europy), s. GALILEA od Georgia/Monogramm (Narodowa Czempionka Polski i Czempionka Świata), s. EMESA od

Etopka/Eukaliptus, s. ELOIDA od Ekspedycja/Falsyfikat, s. ESTORIA od Ekspozycja/Eukaliptus, s. EGEA od Egna/Eukaliptus, s. PUSTYNNA DROGA od Pustynna Tarcza/Pamir, czy s. WIEŻA BABEL od Wiaźma/Arbil (Młodzieżowa Czempionka i Best in Show z Białki). W o połowę mniejszej stawce janowskiej znalazły się zaś takie postaci, jak: s. POGANIN 2001 od Pohulanki/Pepton (aktualny Narodowy Czempion Polski; s. PERSEUSZ 2001 od Pepeszy/Eukaliptus, s. SIKLAWA od Siewki/Eldon (Młodzieżowa Wiceczempionka Polski, sprzedana ostatnio na aukcji za 100 tys. euro), s. ARIADNE od Argentyna/Partner, s. PERCEPCJA od Perturbacja /Eukaliptus, czy s. SALAMINA od Sari/Argo.

Oczywiście tylko formalnością wobec wszystkich zainteresowanych będzie informacja, iż Laheeb jest klasycznym reprezentantem rodu męskiego SAKLAWI I or.ar. i „pnia” ANSATY IBN HALIMA (po Nazeerze, od którego wywodzą się wszystkie najważniejsze gałęzie „egipskiej linii saklawi”). Jednak z pewnością swoistą ciekawostką może być fakt, iż jego rodowód (jak rodowody wielu egipskich arabów) nie tylko opiera się na silnym i wielostronnym inbredzie na NAZEERA, ale też jest oparty „dublująco” na dwóch najcenniejszych synach tego ostatniego, tj. Ansacie Ibn Halima i Moraficu. Ojciec Laheeba, Imperial Imdal, pochodzi więc „po mieczu” od Ansaty Ibn Halima, a „po kądzieli” od Morafica, zaś matka, AK Latifa, odwrotnie; „po mieczu” od Morafica, a „po kądzieli” od Ansaty Ibn Halima.

Sam Laheeb – multiczempion, m.in. dwukrotny Narodowy Czempion Izraela i Wiceczempion Europy, na stronie internetowej swego hodowcy, Ariela Arabians, jest określany jako „pierwszy STRAIGHT EGYPTIAN użyty kiedykolwiek w państwowej hodowli koni arabskich czystej krwi w Polsce”. Bo też trzeba przyznać, iż użycie tego bardzo młodego wtedy ogiera w Polsce dodało mu splendoru i charyzmy. Najgłośniejszym dotąd produktem Laheeba – oprócz wspomnianych wyżej reprezentantów polskiej hodowli – jest s. AL LAHAB 1999 od The Vision po Thee Desperado (hod. Ariela Arabians) – m.in. Młodzieżowy Czempion Europy, Czempion Pucharu Narodów i Świata. Bardzo obiecujący są też jego pełni bracia: s. AL HADIYAH 2005 i s. AL RAHEEB 2006. Matka ich wszystkich, kara THE VISION HG 1994 (US) po Thee Desperado od Belle Star po The Minstril – inbredowana bardzo mocno na syna legendarnego Ruminaja Ali, og. The Minstril (z zauważalnym wkładem og. The Egyptian Prince), jest prawdopodobnie najcenniejszą obecnie klaczą na Bliskim Wschodzie, a przy tym matką także użytego przez ostatnie 2 sezony w SK Michałów gn. og. AL MARAAM 1998 po Imperial Imdal – a więc półbrata naszego bohatera „po mieczu”.

Po takim sukcesie Laheeba w michałowskim debiucie, pewne jest, iż także tym razem ten wyborny reproduktor otrzyma bardzo szeroką (a być może jeszcze szerszą, niż poprzednio) stawkę klaczy, które będą w stanie wygenerować bardzo znaczącą liczbę intrygujących, klasowych postaci. Z pewnością (typując w ciemno) znajdą się w owej stawce tak wyśmienite michałowskie klacze, jak m.in.: Emanda, El Dorada, Droga Mleczna, Egzonera, Elgina, El Haza, Embra, Emigra, Emocja, Emmona, Endorra, Ernera, Erotika, Eryka, Esmirna, Espadrilla, Ewina, Felicjana, Gailardia, Georgia, Gotlandia, Kasjopea, Luanda, Nina, Panika, Palmira, Peczora, Primawera, Pustynna Róża, Tonacja, Wilga, Zagrobla, Złota Orda, Zmowa, Zofiówka czy Brandy. Jak więc można sądzić, że koniec pierwszej dekady XXI w. znów powinien należeć do michałowskiej młodzieży, po ostatnich kilku latach swego rodzaju posuchy i eksperymencie z użyciem Galby.

Inną kwestią jest jednak fakt, iż już dzisiaj klacze-matki z rodu Saklawi I or.ar., w tym córki Laheeba, Emigranta, Ararata, Wiliama czy Sanadika El Shaklan – stanowią niemałą liczbę ponad 20 sztuk, a w kolejce czekają jeszcze kolejne córki Emigranta i przede wszystkim Gazala Al Shaqab. W ciągu następnych kilku lat dołączą do nich – co nieuniknione – także najlepsze żeńskie potomstwo Galby i Al Maraama, co da w najbliższych pięciu latach rząd wielkości jednej trzeciej michałowskiego stada, z tendencją zdecydowanie rosnącą. Kolejne masowe użycie Laheeba sprawi, iż w niedalekiej przyszłości (ok. 2013 roku) same saklawianki z rodu męskiego Saklawi I or.ar. mogą stanowić prawie połowę obsady klaczy elitarnych SK Michałów. Jest pytanie, czy to dobrze, czy źle; czy tak znacząca dominacja wśród żeńskiej populacji danego stada jednego tylko rodu męskiego i zawężenie puli genetycznej pozwoli owej stawce na uniwersalizm, plastyczność i wygenerowanie wszelkich niezbędnych impulsów kreatywności na płaszczyźnie hodowlanej? Wprawdzie w hodowli coś innego będą reprezentować córki Laheeba, Emigranta i Galby, a nieco innego Gazala Al Shaqab i Al Maraama, ale to generalnie te same prądy i korzenie. Nie oceniam przy tym ani nie przesądzam sprawy na korzyść czy też niekorzyść pewnych zjawisk, warto się chyba jednak nad tym trochę wcześniej zastanowić.

Z drugiej strony, jeśli już stawiać na jakiegoś reproduktora, to zdecydowanie lepiej na tak pozytywnie sprawdzonego jak Laheeb. Natomiast poprzez umiejętny dobór innych ogierów można neutralizować w pewnym stopniu zjawisko bezwzględnej dominacji jednego tylko rodu męskiego i jak najbardziej urozmaicać stado. Szkoda więc, iż nie udało się dotąd sprowadzić do Polski cennego i klasowego reprezentanta znaczącego na świecie rodu męskiego Mirage or.ar., bo ten niewątpliwie pomógłby w procesie wzbogacania puli genetycznej naszego rodzimego stada – a poza tym doskonale się łączy z niektórymi gałęziami rodu Saklawi I or.ar., w tym szczególnie „padronsów”. Niezbędne byłyby też równoległe wysiłki mające na celu wzmocnienie innych rodów saklawiańskich, tj. Ilderima or.ar. i Ibrahima or.ar., jak również „linii amurathów”, tj. rodu męskiego Bairactara or.ar. Takie działania powinny przynieść jak najbardziej pozytywny skutek.

Na koniec jeszcze dygresja. W prywatnej hodowli arabów w Polsce znalazły się dotąd – o ile się nie mylę – jedynie dwie córki Laheeba: s. ET CETERA 2000 od Escoveda /Pamir (hod. michałowskiej) oraz s. BARBA 2001 od Baza/Eukaliptus (hod. janowskiej) – matka s. BAEZY 2006 po Pesal. Kolejne lata mogą zwiększyć tę liczbę, co też z pewnością się stanie, gdyż hodowcy prywatni coraz śmielej i więcej inwestują w swe hodowle. Pojawia się pytanie, czy podczas zapowiadanego pobytu Laheeba w Michałowie, także zainteresowani hodowcy prywatni będą mogli skorzystać z jego usług? Dobrze by się stało, bo to podniosło by jeszcze na pewno szanse naszej hodowli narodowej w konfrontacji z ekipami zagranicznymi na najbardziej prestiżowych arenach międzynarodowych pokazów.

Za nami XVII Wiosenny Młodzieżowy Pokaz Koni Arabskich Czystej Krwi w Białce, a przed nami kulminacyjne momenty Dni Konia Arabskiego – sierpniowy XXIX Narodowy Pokaz i 38 Aukcja w Janowie Podlaskim. Tego roku do Białki przyjechała rekordowa obsada wystawców i wystawianych koni (ponad 150), w dużej mierze za sprawą prywatnych hodowców. Należy też zaznaczyć, iż właśnie od tej chwili możemy mówić o poważnej konkurencji dla hodowli państwowej wychowanków hodowli prywatnej na płaszczyźnie wystawowej (gdyż w sferze wyścigowej ma to miejsce już od dobrych kilku lat).

Tegoroczna Białka dowiodła, iż wcale nie potrzeba mieć wielkich stadnin i stad złożonych z kilkudziesięciu klaczy-matek, by osiągać spektakularne sukcesy hodowlane. XVII Wiosenny Pokaz pokazał też, jak ważnym aspektem polityki hodowlanej jest indywidualny, przemyślany dobór osobniczy i dopasowanie odpowiedniego ogiera do każdej klaczy, a przede wszystkim pewna fantazja twórcza, inwencja i kreatywność. Zdecydowanymi triumfatorami tegorocznego pokazu w Białce były: Ekstern po Monogramm (5xI, 3xII, 3XIII, 2XIV i 1xV m., w tym Czempion Ogierków i Best in Show), który to został bezapelacyjnie „Czempionem Reproduktorów” oraz ogiery WH Justice (US) i Gazal Al Shaqab (QA).

Wszystkie pozostałe (punktujące) reproduktory, których – za sprawą potomstwa – było reprezentowanych w sumie 23, stanowiły jedynie tło dla wyżej wymienionych. Zdecydowanie najbardziej zawiódł s. Galba po Plakat (KSA), po którym w 2006 r. urodziła się w Michałowie bardzo szeroka, bo licząca ponad 35 sztuk stawka źrebiąt. Z niej zameldowało się w Białce 5 roczniaków, z których w Top Five znalazły się jedynie: trochę niedoceniona Ersefona od Ernery (V m.) i – dla odmiany – cokolwiek przeceniona Golteria od Gotlandii (II m. w klasie). Znacznie słabiej poszło ogierkom, a ostateczne rezultaty występów tej grupy dowiodły trafności wysuwanej wcześniej przez niektórych tezy, iż Galba nie był dobrym – choćby z racji zbytniego spokrewnienia, ale nie tylko – kandydatem dla michałowskiego stada. Przy okazji dostrzeżono też pewną defensywę tamtejszej hodowli, zauważalną już w

zeszłym roku w gronie roczniaków. Należy jednak mieć nadzieję, iż ów stan rzeczy zostanie wkrótce opanowany i wszystko wróci do normy, czyli do najwyższego poziomu hodowli michałowskiej we wszystkich kategoriach wiekowych. Oczywiście w dużej mierze będzie to uzależnione od trafnego doboru ogierów czołowych w najbliższej przyszłości. Tu – uważam – należałoby się zastanowić nad nieco bardziej „obcymi” i „świeżymi” postaciami reproduktorskimi dla tej stadniny, bo przede wszystkim takie będą w stanie wygenerować z tamtejszymi wspaniałymi klaczami niezbędny impuls. Tak więc jak najbardziej pożądane byłyby ogiery z różnorodnych rodów męskich (w tym też Mirage or.ar.), bo ich użycie znacząco wzbogaciłoby stado – cokolwiek przeinbredowane obecnie w kierunku rodu męskiego Saklawi I or.ar., choć wciąż przecież bardzo cenne.

Z pewnością pewnym rozczarowaniem był także „debiutancki występ” janowskiego s. Poganina po Laheeb w barwach michałowskich, po którym oczekiwano chyba nieco lepszych rezultatów. Tymczasem z 8 sztuk jego przychówku żaden roczniak „nie rzucił na kolana”, a do Top Five awansowały jedynie Kapsztad od Kwestury i Emirron od Embelli oraz prywatnej hodowli Egeriana od Elizki. Także dość liczne potomstwo s. Piaffa po Eldon nie zapisało się szczególniej w tym roku, poza prywatnej hodowli kszt. Askarem od Aliary (III m.). Niczym szczególnym nie zaskoczył również s. Emigrant po Ararat, ani jego następca – s.

Gaspar (dodatkowo z nikłą liczbą wystawianego potomstwa), po którym to dobre wrażenie zrobił jedynie prywatnej hodowli roczny s. Panicz od Pelisy (V m. w klasie). Także ostatni krajowy rocznik Pesala po Partner nie przysporzył temu wybornemu „showmanowi” szczególnej chwały, nawet wśród klaczek. Promyczkiem nadziei może tu być jednak niezłe IV m. w klasie roczniaków jego janowskiego syna, wyśmienitego pochodzenia s. Palatino od Palmety/Ecaho, który to wyróżnił się zwłaszcza ruchem. Dla przeciwwagi zupełnie dobrze pokazały się w Białce 2-letnie janowskie ogierki po brytyjskim s. HS Etiquette po Simeon Sadik – Preferans od Prerii, Elsynor od El Fathy i Celestyn od Celty, które triumfowały (ten pierwszy) lub swobodnie zmieściły się w Top Five swych klas.

Wśród ogierków najlepszą „głową–szyją” wykazał się s. Altis po WH Justice od Albii/Pers, a najlepszym ruchem popisał się również prywatnej hodowli gn. Montello po Gafal od Małmazji/Wermut! Szukając wśród młodzieży męskiej potencjalnych przyszłych ogierów czołowych, niewątpliwie należałoby tu postawić na synów Eksterna, 3-letniego białeckiego Celsjusza i janowskiego 2-letniego Prado, jak również rocznego Pizarro po Gazal Al Shaqab (rodzonego brata Pingi i Piety). Z pewnością choćby w prywatnej hodowli mają wszelkie szanse zaistnieć Altis i Montello oraz kszt. Satis (kolejny męski potomek ogiera WH Justice), czy s. Faronn po Ekstern. Spore nadzieje na tym polu budzą też wspomniani wyżej synowie HS Etiquette, jak również michałowski 2-letni Zigi-Zan, o wspaniałym rodowodzie (Padrons Psyche – Zagrobla/Monogramm). Pewną niewiadomą jest wspomniany Palatino, bo z reguły synowie Pesala tracą fason z wiekiem.

W grupie najmłodszych klaczek (klasa 4A) szczególnie dobre wrażenie zrobiła s. Wasa po WH Justice od Waresy/Empres, wywodząca się w prostej linii od wybornej kurozwęckiej Wiorsty, a niezgorsze jej półsiostra Sotika od Słonki/Wojsław. Niespodziewanie wysoką, 4. pozycję w tej klasie uzyskała El-Enia po słabym ogierze Eutin (po Etogram) od oaksistki Emanueli/Pamir, która to pokonała wiele bardziej renomowanych konkurentek! Wielce chwalebnie dla Eksterna ułożyły się klasyfikacje kolejnych klas klaczek rocznych i 2-letnich, w których to czołowe pozycje (Top Five) zajęły: Psyche Victoria od Pallas-Ateny/Ecaho, Wołogda od Wanilii/Alegro, Bohema od Bogini/Arbil, Entima od Etalanty/Europejczyk, Eksterna od Emanty/Pamir, Biruta od Bajady/Pamir, Herlina od Heroldii/Eukaliptus, Altamira od Altony/Eukaliptus, Pinta od Pilar/Fawor, Cenoza od Celnej/Alegro i Pasadia od Pasadeny/Eukaliptus. Ta pierwsza wydaje się być jedną z bardziej obiecujących klaczek hodowli prywatnej młodego pokolenia i wielką nadzieją stadniny Chrcynno-Pałac.

W klasie 4C dopiero na 9. pozycji, z przeciętnymi notami, uplasowała się Pentra po Poganin od Peczory/Emigrant, która to rok wcześniej (jako sysak) zrobiła wielkie wrażenie na wszystkich podczas przeglądu w SK Michałów i której to „na gorąco” wróżyliśmy sporą karierę na gruncie pokazowym.

Innymi osobistościami wśród klaczek okazały się córki wybornego Gazala Al Shaqab – 3-letnie Ejrene i Pistoria (michałowskie) oraz roczna janowska Alabama od Altony/Eukaliptus.

W klasie 5A dobrze spisała się (IV m.) najlepsza dotąd córka Grafika w Polsce, michałowska Emiriona od Emmony/Monogramm, a w klasie 4C niezgorzej (V m.) inna jego córka – prywatnej hodowli Garuna od Gwarki/Monogramm.

Wyniki tegorocznego pokazu w Białce udowodniły niezbicie bezapelacyjny prymat janowskiej młodzieży i michałowskiego Eksterna wśród krajowych reproduktorów czystej krwi arabskiej (jest to w tej chwili bezsprzecznie reproduktor nr 1 w Polsce), któremu „dotrzymać kroku” mogą jedynie wybrane reproduktory hodowli zagranicznych. Kwestią jest, na ile te wyniki i owa dominacja jego potomstwa w kraju przełożą się na rezultaty występów na arenach zagranicznych? Jedno jest pewne, iż SK Janów Podlaski po 3 sezonach użytkowania Eksterna dochowała się potencjalnie przynajmniej jednego ogiera czołowego (Prado) oraz szerokiej stawki wybornych klaczek, które przynoszą wiele radości i pożytku tej legendarnej stadninie. Niemniej jednak niepokoją głosy o rychłej sprzedaży Eksterna, szczególnie w przypadku braku jego sprawdzonego już następcy.

Już niebawem, gdyż w połowie sierpnia odbędą się w Janowie Podlaskim oraz (miejmy nadzieję) na służewieckim torze w Warszawie tradycyjne Dni Konia Arabskiego – z wyścigami o Nagrodę Białki i Nagrodę Europy, XXIX Narodowym Czempionatem oraz 38 Aukcją. Wypada mieć nadzieję, iż – jak co roku – dostarczą one wielu emocji i niezapomnianych przeżyć hodowcom, klientom i sympatykom koni arabskich z Polski i ze świata.

Na ile białeckie wyniki się powtórzą, a na ile będą różne? Jak uczy historia, z pewnością w Janowie dojdzie (w gronie młodzieży) do znacznych nawet przetasowań, tym bardziej, iż mogą się tam pokazać nieobecne w Białce postacie. Z drugiej strony, niektórzy faworyci z Białki mogą stracić formę, a inni – ją zyskać. Nowością tegorocznego XXIX Narodowego Pokazu będzie to, iż po raz pierwszy w historii pojawią się tam młode ogierki, które rozegrają Młodzieżowy Czempionat Polski oraz klasy 3-latków. W ten sposób nasz najbardziej prestiżowy – bo narodowy – pokaz obejmie już wszystkie kategorie wystawowe i grupy wiekowe.

Natomiast co do Aukcji Pride of Poland 2007, to już w czerwcu uzyskaliśmy listę koni (klaczy i ogierów) przeznaczonych w tym roku do sprzedaży, z podziałem na aukcję główną i Silent Sale. Do tej pierwszej zostały zapisane 33 klacze, w tym 2 hodowli lub własności prywatnej. Analizując ową listę należy przyznać, iż oferta przygotowana przez hodowców jest dość różnorodna i bogata – a więc atrakcyjna.

W gronie przeznaczonych do sprzedaży klaczy znalazło się kilka gwiazd, które mogą uświetnić i wzbogacić każdą hodowlę na świecie. Wśród nich uwagę przykuwa przede wszystkim siwa Siklawa po Laheeb od Siewki/Eldon – bodaj najbardziej egzotyczna obecnie (a jednocześnie modelowa) saklawianka w polskiej hodowli, z przepiękną (przypominającą stylem legendarną Koalicję) głową–szyją, a przy tym Młodzieżowa Wiceczempionka Polski z 2003 r. Osobiście bardzo mi żal, iż tak piękna, młoda i obiecująca klacz – po urodzeniu ledwie 2 źrebaków, w tym ostatnio Sarisy po Piruet – jest tak szybko oferowana do sprzedaży, gdyż niewątpliwie wzbogacała ona janowskie stado. Zupełnie inaczej przedstawia się sprawa z

wielce zasłużoną Wiaźmą po Arbil od Wizji/El Paso, która pozostawiła w Michałowie kilka dobrych córek z „dynastii Wież”, w tym najmłodszą Wieżę Elfów po Ganges (rodzoną siostrę wyśmienitej Wieży Wiatrów). Z pewnością dużym zainteresowaniem licytujących będzie się cieszyć jedyna córka Monogramma (US), jaka w tym roku została wystawiona na sprzedaż, Errara od Esteli/Probat, pomimo niespecjalnie udanej kariery stadnej. W ścisłej czołówce licytujących powinna się też znaleźć atrakcyjna Altona po Eukaliptus od Albigowej/Fawor, zwłaszcza, iż wykazuje się dotąd niezwykle efektownym potomstwem (3 córki z rzędu: Altamira i Atma/Ekstern oraz Alabama/Gazal Al Shaqab). Bez cienia wątpliwości zauważoną przez klientów powinna być także faworytka Białki, przepiękna Fula – jedna z ostatnich córek legendarnego Partnera i Floreny/Palas. Jej kariera stadna nie potoczyła się wprawdzie szczególnie wydajnie i szczęśliwie, jednak pozostawia w stadzie niezłą Fabryszkę po Gazal Al Shaqab i sysaczkę po Perseusz.

Na liście klaczy aukcyjnych spotykamy też kilka bardzo dobrze rodzących klaczy, jak Belladona po Europejczyk od Bellony/Czako (matka 5 córek, w tym wyśmienitych Bellandy/Pilot i Belgiki/Gazal Al Shaqab oraz Bella Visty/Piruet); Bogini po Arbil od Bogatyni/Europejczyk (kolejna matka 5 córek, w tym Bordiury/Gazal Al Shaqab, Bakuby/HS Pirandelo i Bohemii/Ekstern, jak również b. obiecującej Benity/Enzo); Wanilia po Alegro od Wizyty/Wermut (matka 4 córek, w tym wyróżnianych na pokazach Watry/Metropolis i

Wołogdy/Ekstern). Choćby z tytułu konotacji rodzinnych i bliskiego pokrewieństwa do znanych postaci powinny się zaliczyć janowskie: Pieta – rodzona siostra Pingi i Pizarro, oraz Polenta (matka Perespy/Enzo) – rodzona siostra Palmety. Urodą i pochodzeniem zwracać też będą na siebie uwagę michałowskie: Greta po Pesal oraz Prudencja i Epifania po Emigrant (sprzedawana równolegle z córką Elenitą/Gazal Al Shaqab); jak również – po linii wyścigowej – rzetelna Emisana po Wojsław. Swoich zwolenników powinna zyskać także obiecująca michałowska Złota Wieża po Ganges, janowska Celta po Pasat (matka intrygującej Cetuli/El Nabila B), czy białecka córka Euskary – Eusala po Pesal.

Pride of Poland 2007 oferuje do sprzedaży także 2 średniej miary ogiery: bardzo dzielnego na torze Majora 1997 (Batyskaf – Meta/Partner) oraz Eukarionta 2003 (Gazal Al Shaqab –Euzetia/Etogram). Żaden z nich jednak nie stanowi wielkiej atrakcji, dlatego ich sprzedaż będzie uzależniona od splotu sprzyjających okoliczności. Z innych, dość

interesującą postacią jest wystawiony na Silent Sale michałowski gn. Diament 2000 po Druid od Decyzji/Pamir, który – pomimo zapowiedzi – nie został użyty w oficjalnym programie hodowlanym.

Lato zapowiada się więc dość atrakcyjnie w kalendarzu sympatyków polskich arabów. Trudno jednak już dziś wyrokować coś więcej w kwestii międzynarodowych pokazów jesienno-zimowych i szans polskich koni w tegorocznej konfrontacji międzynarodowej.

Kiedy w kwietniu polskiearaby.pl doniosły o importowaniu z Niemiec do Polski (na Podkarpacie) ogiera FS BENGALI, staliśmy się świadkami historycznej chwili na naszej scenie hodowlanej. Po przeszło 70 latach od sprowadzenia z Arabii przez Bogdana Ziętarskiego dla księcia Romana Sanguszki z Gumnisk stawki pustynnych arabów (w tym m.in. Kuhailana Haifi or.ar. i Kuhailana Afasa or.ar.), ponownie prywatny polski hodowca sięgnął po materiał zarodowy najwyższej, światowej klasy.

Z tej okazji polskiearaby.pl przedstawiły wstępnie osiągnięcia tego ogiera oraz sukcesy jego rodziców. Jednak dane te, choć spektakularne i wiele mówiące, domagają się pewnego uzupełnienia.

W połowie 2002 r., w liście otwartym do „Konia Polskiego”, zwróciłem się z umotywowanym apelem do polskich hodowców o wydzierżawienie z Niemiec kszt. ogiera KUBINEC 1987 (Balaton – Kosmetika/Muscat) /RUS/– Czempiona Niemiec, Czempiona Europy, Wiceczempiona Pucharu Narodów i Świata – i o jego szerokie użycie w naszej hodowli. List ów – jako interesujący – miał się ukazać na łamach KP, jednak red. naczelny pisma (Marek Szewczyk) zwrócił się przedtem z zapytaniem do „polskich autorytetów” o stosowność i merytoryczność takiego apelu. Po tych konsultacjach otrzymałem odpowiedź, iż mój list nie zostanie jednak wydrukowany, bo: 1. Kubinec „jest już za stary”, by go wydzierżawiać (miał wtedy ledwie 15 lat!); 2. jego wartość przedstawia się głównie na polu pokazowym, gdyż w hodowli nie dał nic wartościowego („jego potomstwo odnosi sukcesy w klasach junior, a potem jakoś ginie”); 3. jest kasztanem i daje głównie kasztanowate potomstwo, co po użyciu wcześniej w Michałowie Monogramma „grozi naszej hodowli zakasztanieniem stada”; 4. dyrektor Jaworowski „wysyłał swego czasu klacze pod tego ogiera”.

Wszystko to – zdaniem red. Szewczyka – uczyniło mój apel bezprzedmiotowym. Jedyną osobą, która wtedy z sympatią odniosła się do mojej inicjatywy, był właśnie śp. dyr. Ignacy Jaworowski, który w serdecznym liście do mnie przyznał, iż sam swego czasu (jeszcze przed dzierżawą Monogramma) był zainteresowany wydzierżawieniem Kubinca i jego szerokim użyciem w Michałowie, do czego jednak – z różnych względów – nie doszło (tak jak nie doszło nigdy do wysłania jakichkolwiek michałowskich klaczy pod tego ogiera!).

Nie minęło kilka lat i okazało się, że mój wniosek był jednak jak najbardziej przedmiotowy i godny rozważenia. W tym czasie stało się bowiem dla wszystkich jasne, iż Kubinec jest rasowym i wybitnym ogierem – dając do chwili obecnej coraz lepsze potomstwo; że stał się (ranking ECAHO na 31.12.2005) jedynym w Europie „pięciogwiazdkowym” reproduktorem, otrzymując aż 3 gwiazdki za sukcesy swego potomstwa na polu pokazowym i hodowlanym; że maść kasztanowata nie jest jedyną, jaką obdarza swój przychówek, wśród którego dość dużo jest źrebaków także siwej i (nawet) gniadej maści! Także opinia, iż 15-letni ogier jest już „za stary, by go wydzierżawiać” okazała się chybioną, gdyż w historii zdarzało się, iż braliśmy do hodowli (z bardzo dobrym skutkiem) starsze ogiery, jak np. 17-letniego Negatiwa, 18-letniego Celebesa, czy obecnie 23-letniego Pirueta (Gwarny spłodził Balona w wieku 26 lat; w Szwecji Nureddin spłodził Aladdina w wieku 23 lat i podobnie Algier – Rusazcie)!

Kubinec stał się ojcem przede wszystkim wielu znakomitych klaczy, dających bardzo dobre potomstwo o predyspozycjach pokazowych. Wśród jego zachodnioeuropejskiego przychówku znalazło się także kilku wybitnych synów, znanych z prestiżowych osiągnięć pokazowych i hodowlanych, jak np. siwy KORONEC – Młodzieżowy Czempion Europy i Pucharu Narodów oraz Młodzieżowy Wiceczempion Świata; siwy EL NABILA B – m.in. Wiceczmpion Kreuth 2001 i Czempion Brazylii 2004 (którego mrożone nasienie jest wykorzystywane od dwóch sezonów w SK Janów Podlaski oraz ostatnio w SK Michałów); siwy DAVIDOFF – czempion pokazowy i sportowy oraz ojciec czempionów w Niemczech; nasz bohater – gn. FS BENGALI, czy siwy KASEEM (bardzo blisko zinbredowany na swego ojca) – czempion licencji ogierów w Niemczech. Żaden z nich nie jest kasztanem, natomiast kasztanowatym i obiecującym, a przy tym polskim (prywatnej hodowli) synem Kubinca jest SETNIK 2001 od Sieć/Europejczyk, który z dobrym skutkiem kryje drugi sezon w Agricola Farm.

Ciekawym jest fakt – co powinno być sygnałem dla polskich hodowców i autorytetów w analizowaniu potencjalnej klasy hodowlanej Kubinca – że wybitnymi reproduktorami byli wszyscy kolejni jego męscy antenaci, tj. ojciec kszt. BALATON od Panagia/Aswan, dziadek gn. MENES od Metropolia/Priboj, pradziadek j.gn. NABEG od Nomenklatura/Naseem, prapradziadek (klemensowski) gn. ARAX od Angara/Wielki Szlem i sam twórca tej linii – breniowski s. AMURATH SAHIB po Amurath II od Sahiba/Nana Sahib. W pochodzeniu Kubinca bezsprzecznie ważną informacją jest także fakt, iż po stronie żeńskiej wywodzi się on w prostej linii od wybitnej janowskiej DZIWY 1922 (Abu Mlech – Zulejma/Kohejlan or.ar.), matki LIMBY/Bakszysz, ale przede wszystkim OFIRA 1933 po Kuhailan Haifi or.ar., TAKIEGO PANA 1937 po Kaszmir, SADYKA PASZY 1936 po Lowelas, stylowej NIWKI 1932 po Fetysz czy MOKKI 1931 po Flisak (matki reproduktora LOTNIKA 1938 po Opal), której to progenitura (poprzez MOKDIARĘ 1940 po Hadjar), dość liczna niegdyś, dziś ogranicza się do trzech klaczy i klaczek w hodowli elitarnej (MELONIA po Batyskaf, MILA 2005 po Ararat i MERCJA 2006 po Salar).

Córka Dziwy – gniada LIMBA 1930 po Bakszysz – uprowadzona wraz z większością janowskiej stadniny w 1939 r. na Kaukaz, stała się w Tiersku prekursorką, poprzez swoją córkę KANITEL po Korej oraz wnuczkę KAPELLĘ po Priboj, dość licznej i cennej linii żeńskiej (w obrębie rodziny Sahary or.ar.). W jej szeregach znalazły się m.in. takie klacze, jak: KLIPSA po Pomeraniec, KASSETA po Salon, KROMKA, KARTINKA, KARINKA i KARIATIDA, KALUGA po Aswan, KASATKA po Sport, KOLUMNA po Moment, KARTA po Arax i jej córka – KOSMETIKA po Muscat (matka Kubinca). Linia ta bardzo zasłużyła się w Tiersku w produkcji cennych ogierów, dając tak wybitne jednostki, jak: KUMIR po Mak, KILIMANDŻARO i KLARNET po Aswan, KARNAVAL i KOSMONAUT po Naftalin, KAPRAL po Piesniar, KARAVAN po Naslednik, DRUG po Prizrak czy właśnie KUBINEC po Balaton.

Co znamienne, tierscy potomkowie klemensowskiego ARAXA po Amurath Sahib (z rodu męskiego Bairactara or.ar.) bardzo chwalebnie zapisali się w rosyjskiej i światowej hodowli, kreując wielu wybitnie wyrafinowanych pokazowo przedstawicieli, cechujących się ogromną urodą i wyborną prezencją. By nie być gołosłownym, można wymienić tu choćby og. PIESNIAR, NARIADNYJ, NEMAN, MENES, VYMPEL, KAPRAL, AMPER, TOP, GUSAR, BALATON czy jego syn – KUBINEC właśnie. Natomiast zupełnie inaczej tenże ród męski rozwijał się w polskiej hodowli, gdzie dawał głównie cenne, a przy tym nie pozbawione urody, czy niekiedy wręcz urodziwe klacze; gdyż jego męscy reprezentanci charakteryzowali się często mniej wyrafinowanym i nierzadko cokolwiek przyciężkim typem. Czemu tak było, trudno powiedzieć. Być może w jakiejś mierze „mścił się” tu fakt postawienia niegdyś przez polskich hodowców na GWARNEGO, a nie na ARAXA (spośród synów Amurath Sahiba); a może to, iż najcenniejsze polskie (janowskie) klacze zostały zagrabione w 1939 r. do Tierska, gdzie fantastycznie wykazały się w hodowli (głównie z Aswanem i Araxem właśnie). Tak czy inaczej, w polskiej hodowli ród Bairactara or.ar. nie zapisał się szczególnie w produkcji „pokazowego potomstwa”, znajdując się daleko w tyle za rodami Ibrahima or.ar., Saklawi I or.ar., Ilderima or.ar., Kuhailana Haifi or.ar. i Kuhailana Afasa or.ar., a przebijając tylko ród Krzyżyka or.ar. oraz marginalnie pokazujący się w naszej hodowli ród Koheilana Adjuze or.ar.

Polscy reprezentanci rodu – potomkowie Gwarnego – jak np. GEDYMIN 1968, ENDOR 1965, POLONUS 1968, ARGO 1976, PASAT 1978 czy BALON 1979 charakteryzowali się sporą, jednak nie wybitną urodą. Niektórzy z nich zdobywali wprawdzie tytuły czempionów w kraju (Argo, Balon) i za granicą (Polonus, Pasat), jednak generalnie na tym polu nie zdobyli większego rozgłosu. Dopiero dzierżawa z Tierska gn. TALLINA 1978 i wykreowanie przez SK Michałów gniadego ogiera WOJSŁAW 1986 od Wilejki/El Paso, zmieniło nieco tę sytuację. I choć Wojsław, kolejny – obok Argo i Balona – Narodowy Czempion Polski z rodu Bairactara or.ar., nie zrobił specjalnej kariery pokazowej za granicą, zostając ledwie Wiceczempionem Szwecji, jednak już jego michałowskiego syna, tj. s. EMANORA 1993 od Emanacji/Eukaliptus – Narodowego Czempiona Polski i USA – możemy zaliczyć do piękniejszych ogierów arabskich wyhodowanych kiedykolwiek w Polsce. Sporą urodą legitymują się też inni krajowi potomkowie Wojsława: MONAR, WERBUM oraz DIAMENT (wnuk); jednak balansują oni na granicy rezerwy hodowlanej.

Dzisiejsza kondycja starożytnego rodu Bairactara or.ar. nie napawa więc specjalnym optymizmem, a wręcz powinna być przedmiotem szczególnej troski współczesnych polskich hodowców. Co smutne, obydwie autonomiczne sublinie (Gwarnego i Araxa) w obrębie rodu znalazły się w sporym impasie. Już dawno wyeliminowano z hodowli synów s. GEDYMINA 1968 (Gwarny – Gastronomia/Marabut), czyli m.in. s. DYLEMATA 1974 od Doliwa/Comet i gn. WOROBLINA 1977 od Warmia/Comet i s. ARGO 1976 (Gwarny – Arba/Comet), czy s. FALSYFIKATA 1984 od Fantastka/Palas. Niestety, wszystko wskazuje na to, iż s. ogierowi BALON 1979 (Gwarny – Ballada/Partner) nie udało się jednak pozostawić w rodzimej hodowli klasowego, godnego następcy, gdyż takowym nie jest w pełni michałowski s. KULIG 1991 od Kawalkada/Penitent. Co prawda, wśród janowskiej młodzieży po Balonie jest jeszcze kilku męskich potomków, ale trudno liczyć, by któryś z nich wyrósł na gatunkowego ogiera (choć nie jest to niemożliwe). Nie udało się też pozostawić klasowego syna wydzierżawionemu z Niemiec s. PASATOWI 1978 po Gwarny od Parma/Aswan, jak również jego niemieckiemu synowi – s. PENTHAGONOWI 1985 od Panela/Diem, którego najlepszy syn, bardzo dzielny na torze s. TAMIL 1996 od Tania/Bandos, trafił ledwie do hodowli prywatnej. W tej sytuacji w niedalekiej przyszłości może nam grozić wygaśnięcie sublinii Gwarnego na polskiej scenie hodowlanej.

Nieco lepiej (przynajmniej z pozoru) wygląda aktualna sytuacja sublinii Araxa w naszym kraju, gdyż mamy do dyspozycji niemałą stawkę niezłych ogierów. Najbardziej znane z nich to: gn. MONAR 1993 od Mitręga/Probat, s. WERBUM 1995 od Werda/Piechur (obydwa po Wojsław) i gn. DIAMENT 2000 po Druid od Decyzja/Pamir. Z nich jednak tylko Werbum stanowi dość regularnie, choć na małą skalę w rodzimym Michałowie, dając dobre, kalibrowe, urodziwe córki i (niestety) dość bezprzedmiotowych synów. Nieco zbyt lekki i finezyjny Monar od kilku lat został praktycznie odsunięty od reprodukcji, a niemalże cały jego dotychczasowy przychówek jest eliminowany z hodowli elitarnej. Najbardziej urodziwy janowski syn Wojsława (po wytrzebieniu gn. EROLLA od Eria/Europejczyk), gn. BEDUIN 2002 od Bogdanki/Europejczyk został sprzedany do Skandynawii. Nie wiadomo jeszcze, jakie będą dalsze losy wybitnie dzielnego na torze kszt. SABATA 2002 – syna Wojsława i Sarmacji/Gil. Najurodziwszy syn Druida – michałowski Diament, nie otrzymał szansy stanowienia w hodowli państwowej i był oferowany wyłącznie hodowcom prywatnym (podobnie jak kolejni synowie Derbisty, janowscy: gn. PENTAGRAM 1999 od Pętla/Visbaden, gn. EUFEMOS 1999 od Etra/Pepi, czy gn. ELMEN 1999 od Emu/Arbil), a aktualnie został wystawiony na Silent Sale 2007. Wcześniej nie otrzymali swej szansy w elitarnej hodowli inni – obok Wojsława – interesujący, krajowi synowie TALLINA 1978 (Nabeg – Tałantliwaja/Aswan) (RUS), tj. gn. WAGRAM 1987 od Wendeta/Palas i gn. WIERSZ 1989 od Wiorsta/Banat, którzy już dawno zostali eksportowani z Polski.

W tym stanie rzeczy będzie więc niezmiernie trudno wykreować godnych męskich sukcesorów linii Araxa. Dlatego tak wielkie znaczenie mogą mieć dzierżawy czy też importy stosownych ogierów lub ich nasienia. W sezonie 2006 SK Janów Podlaski użyła po raz pierwszy (co

kontynuuje w sezonie 2007, obok SK Michałów) mrożonego nasienia siwego og. EL NABILA B 1996 (hodowli węgierskiej) po Kubinec, po którym urodziły się w tym roku m.in. 2 interesujące ogierki. El Nabila B to urodziwy i efektowny ogier z długą, harmonijną szyją i modelową budową, a przy tym z dość wyrafinowanym rodowodem: egzotycznym po stronie żeńskiej i charyzmatycznym po stronie męskiej. Bardzo możliwe, iż ten multiczempion międzynarodowy – m.in. Narodowy Czempion Brazylii i Wiceczempion Kreuth – pokusi się o gatunkowe potomstwo. Czy jednak spełni on nadzieje na wykreowanie klasowego sukcesora linii Araxa (Kubinca) w polskiej hodowli, tego jeszcze nie jesteśmy w stanie przewidzieć.

Wykorzystywanie (z natury rzeczy incydentalne i z pewnością dość kosztowne) mrożonego nasienia ogiera (nawet klasy El Nabila B) nigdy nie zastąpi jednak korzyści i atutów wynikających z bezpośredniego i długookresowego dostępu do konkretnego reproduktora. Fakt ten jest tym bardziej nie do przecenienia, jeśli mamy do czynienia z ogierem klasy FS Bengali, czyli postacią jakich niewiele można znaleźć aktualnie w naszych państwowych stadninach czystej krwi arabskiej.

Spójrzmy na rodzimą scenę hodowlaną pod kątem obecnych na niej krajowych reproduktorów czystej krwi. Cóż widzimy? Niestety dość ubogą listę ogierów czołowych, tak pod względem klasy pokazowej, jak i reproduktorskiej. Na liście tej znajduje się wprawdzie s. EKSTERN po Monogramm – niepobity multiczempion klasy światowej, ale zarazem, jako niestandardowy reprezentant rodu Kuhailana Haifi or.ar., dość nieprzewidywalny reproduktor, pod którego praktycznie niemożliwym jest dobrać „optymalne klacze”. Pomimo to, ogier ten

jest obecnie najcenniejszym i najbardziej klasowym polskim reproduktorem – zbliżając się do poziomu czterogwiazdkowego. Dość daleko za nim plasują się: schodzący ze sceny, bo 22-letni s. ELDON po Penitent, progenitor rodu Ilderima or.ar. oraz młodszy, choć również zaawansowany wiekiem (16-letni) s. EMIGRANT po Ararat, progenitor rodu Saklawi I or.ar. Choćby z racji wieku, są one używane w coraz mniejszym stopniu i generują coraz mniejsze stawki gatunkowego potomstwa. Wszyscy oni mają najbardziej spektakularne tytuły Narodowych Czempionów Polski, Czempionów Europy (Eldon, Emigrant) i dodatkowo Świata (Ekstern).

Niestety, kolejny utytułowany ogier polskiej hodowli, tj. gn. GANGES po Monogramm – Narodowy Czempion Polski, Wiceczempion Pucharu Narodów i USA, a przy tym klasyczny przedstawiciel rodu męskiego Kuhailana Haifi or.ar., jak dotąd cokolwiek zawodzi w reprodukcji. Kilka dobrych i bardzo dobrych córek: Wieża Wiatrów, Diaspora, Drzewica, Dobra Nowina (niestety padła), Złota Księga, Złota Wieża czy Wróżka; Derbista Don Carlos oraz wyeksportowany Fryderyk, to trochę mało jak na takiego ogiera. Z drugiej jednak strony, stado michałowskie z wielu racji może nie jest optymalnym dla Gangesa (podobnie jak nie było ongiś dla Fawora), więc swoją realną wartość powinien on ujawnić, moim zdaniem, dopiero na klaczach janowskich. Poczekajmy więc jeszcze z ostateczną oceną tego konia przez najbliższych kilka lat.

Z innych starszych (i utytułowanych ogierów) niewiele dobrego można powiedzieć o „seniorze” (22-lata) s. ARARACIE po Palas. Ogier ten (o wspaniałym rodowodzie) okazał się jednak reproduktorem dość pasywnym, wg mnie za mało kreatywnym, choć udało mu się kilkukrotnie zabłysnąć. Znacznie więcej dobrego można powiedzieć o aktualnym progenitorze rodu Krzyżyka or.ar., tj. c.gn. WACHLARZU po Arbil, który bardzo rzetelnie wypełnia swą rolę ogiera czołowego w polskiej hodowli. Sęk w tym, iż z racji coraz mniejszego zapotrzebowania w państwowej hodowli na „polskie kuhailany”, i to w dodatku z rodu Krzyżyka or.ar., tenże syn Arbila (a wnuk Banata) coraz bardziej jest spychany na margines użytkowania.

Wśród ogierów średniego pokolenia (urodzonych przed 2000 r.) z pewnością wybija się s. PIAFF po Eldon – Młodzieżowy i Narodowy Czempion Polski, którego określiłbym jednak jako największego „kuhailana wśród saklawi”, co też potwierdza, dając generalnie (z nielicznymi wyjątkami – vide Alert) bardziej gatunkowe potomstwo w stylu kuhailańskim (Agusta, Miły Pan, Warejka, Zadżal). Niewątpliwie zawodzi jak dotąd w hodowli s. GRAFIK – kilkukrotny Narodowy Wiceczempion Polski, i zdawałoby się, następca Eukaliptusa – prezentujący się za to dobrze w międzynarodowych pokazach. Z kolei mający klasę i potencjał s. HARBIN po Eukaliptus jest niedoceniany przez najważniejszych polskich hodowców, więc siłą rzeczy ma niewielkie szanse na wykazanie swej wartości. Praktycznie zupełnie pominięty w oficjalnym programie hodowlanym został c.gn. WIEK po Arbil – klasyczny i mocny kuhailan z rodu Krzyżyka or.ar., a przy tym niedaleki krewny (z linii żeńskiej) sławnego Wikinga. Jedyny obecnie potomek męskiego rodu Kuhailana Afasa or.ar. (i syn Pamira), tj. s. PIBER, nie cieszy się specjalnym wzięciem wśród państwowych hodowców. Dość długo musiał czekać na swój przydział do elitarnej stadniny (SK Michałów), w której użyto go dość oględnie (z niezłym

rezultatem) w 2004 i w 2006 r., po czym trafił do rezerwy hodowlanej. Podobnie ma rzecz miejsce w przypadku gn. EL VISA po Visbaden (RUS) – jedynego (państwowej hodowli) reprezentanta cennego rodu Koheilana Adjuze or.ar. Pewną niewiadomą (zbyt krótko stanowi) jest s. GASPAR po Emigrant – kolejny Narodowy Czempion Polski, jednak nie wydaje się, by miał się stać wielką rewelacją naszej hodowli. Ambiwalentne uczucia budzi natomiast gn. ASLAN po Eukaliptus – Młodzieżowy Wiceczempion Polski, który w „kuhailańskim opakowaniu” ma reprezentować saklawiańską linię swych męskich przodków. W Michałowie tylko do połowy sprawdza się s. WERBUM po Wojsław – dając ledwie dobre i obiecujące córki. Prawie zupełnie wycofano zaś z reprodukcji jego półbrata, j.gn. MONARA po Wojsław – trudno powiedzieć dlaczego, gdyż jego potomstwo nie odbiegało zasadniczo od swoistej średniej typu w naszym kraju.

Z najmłodszego pokolenia rodzimych reproduktorów wyróżnia się tak naprawdę jedynie s. POGANIN po Laheeb (IZR), dający obiecujące saklawiańskie potomstwo – czego może jeszcze nie można było w pełni zobaczyć na tegorocznym Pokazie w Białce. Sporo słabszy od niego jest jego w 3/4 brat – PERSEUSZ po Laheeb, któremu jednak również nie można odmówić pewnej klasy i rzetelności reproduktorskiej. Moim zdaniem, zupełnie nieźle zadebiutował w Białce następca Ecaho – s. SALAR 1999, pomimo tego, iż aktualne białeckie stado nie jest miarodajnym materiałem czyjejkolwiek wartości reproduktorskiej. Wkrótce po debiucie w SK Michałów do rezerwy hodowlanej trafił bardzo cenny s. ESCULAP po Primo (SWE) – Młodzieżowy Czempion Polski, reprezentant sublinii Engano (potomek wybitnej Engracji), a przy tym ogier o rewelacyjnym ruchu. Fakt ten jest zupełnie niezrozumiały, ale wykazuje przy tym dość przykrą manierę naszych hodowców zawężania puli genetycznej (tak całego stada, jak też poszczególnych rodów i rodzin). Niedocenianym ogierem na scenie elitarnej jest obiecujący gn. ESTURION po Wachlarz – bodaj najbardziej czysty i klasyczny (obok Wieka) reprezentant linii kuhailańskiej i rodu Krzyżyka or.ar. Szkoda, iż po dwóch symbolicznych sezonach rozpłodowych w SK Janów Podlaski, ogier ten trafił do rezerwy

hodowlanej, gdyż wszelkie dane zalecałyby jego rzetelne użycie w polskim programie hodowlanym. Dość pasywnie użyto dotąd także kszt. SARACENA – syna Monarcha AH (US) i Sarmacji/Gil, a więc ogiera o wybornych „papierach wyścigowych”, który powinien być wypróbowany we wszystkich 3 państwowych stadninach czystej krwi arabskiej, a nie tylko w jednej janowskiej. Wśród najmłodszego pokolenia rodzimych reproduktorów wyróżnia się janowski gn. EOL 2003 po Gazal Al Shaqab od Eutony/Etogram oraz oczywiście jego michałowski półbrat – gn. DRABANT 2003 od Demony/Monogramm, który w ostatniej chwili został włączony w poczet elitarnych “czołowych” 2007 r. Tu sporą niespodzianką okazał się kolejny michałowski syn Gazala, tj. gn. ERYKS 2003 od Emmona/Monogramm, który na zasadzie „last minute” i tyleż niespodziewanie otrzymał również status „czołowego”.

Tak – w pewnym skrócie i uproszczeniu – przedstawia się współczesna scena hodowlana w aspekcie ogierów czołowych, na której zauważalny jest dość drastyczny brak ogierów proweniencji kuhailańskiej, ogierów maścistych (pomimo stawki najmłodszych ogierów) i autentycznie klasowych – nie tylko zdobytymi tytułami, ale także rangą reproduktorską.

W takim momencie niezwykle aktywny i przebojowy hodowca z Podkarpacia – p. Czesław Witko (wcześniej importer amerykańskich og. HF Ontario i Prince Vayu) – nabywa z Niemiec wyśmienitego i utytułowanego („czterogwiazdkowego”) gniadego FS BENGALI 1994. Sprowadzenie tej klasy reproduktora do rodzimej hodowli przez prywatnego nabywcę jest wydarzeniem dużego wymiaru, gdyż ogier ten ma wszelkie podstawy, by znacząco wzbogacić rodzimą scenę hodowlaną oraz przywrócić gasnącą świetność rodu męskiego Bairactara or.ar., który za sprawą (niechcianego wcześniej w Polsce) Kubinca przeżywa obecnie swój wielki renesans na europejskiej i bliskowschodniej scenie hodowlanej.

FS Bengali – wyhodowany w Niemczech przez znanego trenera koni pokazowych Franka Spoenle – syn Om El Sanadivy (amerykańskiej hodowli multiczempionki z Europy, w tym Czempionki Pucharu Narodów i Czempionki Świata), to bez wątpienia wielka postać w światku koni arabskich. Już w kategorii młodzieżowej zdobył on m.in. tytuły Wiceczempiona Niemiec, Wiceczempiona Pucharu Narodów i Wiceczempiona Świata (w 1997 r.). W 2000 r., w kategorii ogierów starszych, zdobył tytuł Czempiona Niemiec, a w 2003 r. prestiżowy tytuł Narodowego Czempiona USA, gdzie w finale pokonał m.in. michałowskiego Gangesa. Jego wyrafinowany i pełen bukietu typ oraz uroda wpisują się harmonijnie w charakterystykę oraz gatunek linii Araxa, która wydała takie jednostki, jak NABEG, PIESNIAR, NARIADNYJ, MENES, MUSTANG, MAGDAN, NEMAN, PELENG, PRINCIP, GUSAR, VYMPEL, AMPER, TOP, TALLIN, KAPRAL, BALATON, KUBINEC, KORONEC oraz (w Polsce) WOJSŁAW, EMANOR czy BEDUIN. W swej większości były to konie maści gniadej, kalibrowe i urodziwe, o bardzo dobrym, a niekiedy wręcz fenomenalnym ruchu. Generalnie wszystkie one popisywały się gatunkowym potomstwem, a zwłaszcza bezcennymi córkami. Przy tym jednak linia męska Araxa miała wybitną zdolność kreacji doskonałych ogierów w każdym pokoleniu. FS Bengali jest właśnie tego typu przykładem i 6. już pokoleniem, licząc od legendarnego Amurath Sahiba (poprzez Araxa–Nabega–Menesa–Balatona i Kubinca). Co znamienne, sam FS Bengali popisał się już szeregiem doskonałych synów, z których najwybitniejszym okazał się gniady AJA SANGALI od Bey Santeyna/Simeon Sanagor (z linii El Shaklana), w którego rodowodzie znalazł się również michałowski kary FORTEL (Como –Forta/Kuhailan Abu Urgub). Ogierek ten fenomenalnie zapisał się w historii światowych pokazów, gdyż jako roczniak zdobył trzy najważniejsze trofea, zostając Czempionem Pucharu Narodów, Europy i Świata – wchodząc tym samym do wąskiego i bardzo elitarnego grona „trójkoronowanych”. Te prestiżowe sukcesy spowodowały, iż niemal natychmiast (jeszcze przed triumfem w Paryżu) trafił on do Arabii Saudyjskiej, gdzie stał się cenionym reproduktorem (ojcem takich postaci, jak: MOUTAZ AL BIWABIYA, LANA AL KHALIDIAH, ALLIYA czy NASHWAT AL KHALIDIAH). Niewiele gorszym od Aja Sangali okazał się jego rodzony brat – AJA SANAGOR (multiczempion, m.in. Czempion i Supreme Champion Wielkiej Brytanii), czy AJA SVENGALI – m.in. Młodzieżowy Czempion Wielkiej Brytanii.

To spowodowało, iż w rankingu ECAHO Stars FS Bengali został jednym z siedmiu ogierów ocenionych na ponad 300 punktów za osiągnięcia własne oraz jednym z pięciu, które zdobyły cztery gwiazdki łącznie za osiągnięcia własne i potomstwa.

Ta szczególna zdolność kreowania klasowych synów przez FS Bengali, jest cechą wybitnie sprzyjającą odrodzeniu rodu męskiego Bairactara or.ar. na polskiej scenie hodowlanej. Gniada maść jest też sporym atutem w naszych warunkach, przy braku maścistych reproduktorów. Poza tym, FS Bengali, jako klasyczny reprezentant „starożytnej linii amurathów”, ma wszelkie atuty uzyskiwania znaczącej efektywności hodowlanej. Jest niemalże symbolicznym aktem to, iż w kwietniu 2007 r., kiedy to w USA, w wieku 21 lat, padł Wojsław, został importowany do Polski FS Bengali – wywodzący się od tego samego, co Wojsław, Araxa. Tym samym dokonała się swoista „zmiana warty” na stanowisku progenitora rodu męskiego Bairactara or.ar. w Polsce.

Analizując wartość i klasę FS Bengali, nie można mieć chyba wątpliwości, iż ogier ten ma wszelkie szanse podołania tej odpowiedzialnej roli.